Moje zaimki to:

onx/jex

(Formy z iksem)

Przykłady użycia w zdaniu:

  • Myślę, że onx jest bardzo miłx, przyjacielskx i urzekającx.
  • Tęsknię za jex śmiechem.
  • Napiszę do nix później.
  • Powiedziałxm jex, że jex lubię.
  • Chciałxbyś pójść do kina?
  • Czy będziesz grałx z nami?
  • Kiedy będziesz mox się z nami spotkać?
  • Gdy byłxm w domu, zaczęłxm gotować.
  • Dostałxm wyniki egzaminu i jestem z nich zadowolonx.
  • Poszłxm z nix do szkoły.
  • Rozmawialiśmy o nix ostatnio.
  • Każdx z nich chciałx czego innego.
  • To miło, że nas panx odwiedza.
  • Czy będzie panx kontynuować subskrypcję?

Odmiana:

Mianownik Dopełniacz Celownik Biernik Narzędnik Miejscownik
onx jex / nix jex jex nix nix
1 os. 2 os. 3 os. Przymiotniki
–xm –xś –x –x

Udostępnij:

Przykłady z tekstów kultury:

Formy z iksem (onx/jex)

  • Miłość nie wykluczaMiłość na ulicach, miłość w internecie: wypatrujcie nas na gazeta.pl,

    • Dumnx i widocznx jesteśmy przez cały rok, ale w czerwcu nasza duma i widoczność nabiera nowego wymiaru.”
    • „(…)bo mówiąc o widoczności równie ważne jest pamiętanie o tych, którzy z wielu powodów nie są widzianx
  • Młodzi Razem ŚląskiePost na Dzień Widzialności Osób Transpłciowych, 2021

    • 🏳️‍⚧️Dzisiaj obchodzimy Dzień Widzialności Osób Transpłciowych!🏳️‍⚧️

      Jako Młodzi Razem nigdy nie opuścimy was w walce o równe prawa i szacunek które wam się należą.
      Nigdy nie będziecie samx!

      Trans Rights are Human Rights!✊
  • Iglica - Dolnośląski Telefon Antyrepresyjny (ulotka), 2021

    • JESTEŚ ZATRZYMANX?

      Krzycz głośno swoje imię i nazwisko!

      Zawiadomiona przez inne osoby pomoc prawna będzie mogła Cię odszukać. Policja zwykle nie informuje o przysługujących zatrzymanej osobie prawach, więc musisz być ich świadomx.
  • Owen J. Hurcum: Pierwsza na świecie wyoutowana osoba niebinarna na stanowisku burmistrza (Miłość Nie Wyklucza), 2021

    • Kiedy wyoutowałxm się dwa lata temu, obawiałxm się, że dotknie mnie ostracyzm ze strony mojej społeczności. Dzisiaj ta sama społeczność wybrała mnie na urząd burmistrza naszego wspaniałego miasta. Najmłodsze burmistrze w Walii. Pierwsze jawnie niebinarne burmistrze na świecie.
      Pełnx pokory - Diolch (“dziękuję” w języku walijskim - przyp. red.) Bangor.
  • ZosiaDemi Lovato wyznałx, że jest osobą niebinarną (LUVPOP.pl), 2021

    • Odważne i szczere wyznanie Demi Lovato. Artystxa oficjalnie poinformowałx, że jest osobą niebinarną – „To najlepiej oddaje płynność, którą odczuwam w mojej ekspresji płciowej.
    • Spędziłxm większość życia, dorastając na waszych oczach. Widzieliście moje wzloty, upadki i wszystko pomiędzy. Moje życie było nie tylko moją podróżą. Żyłxm też dla tych, którzy są po drugiej stronie aparatów i kamer”.
  • "Ludzie żyją w swojej heteroseksualnej bańce". Igrzyska w Tokio historycznym przełomem (Sport.pl), 2021

    • Na igrzyskach zobaczyliśmy także pierwszych sportowców transpłciowych – w tym Quinn z Kanady, którx* z piłkarską reprezentacją kobiet zdobyłx złoty medal. Quinn jeszcze przed coming outem zdobyłx brąz z drużyną Kanady na igrzyskach w Rio w 2016, teraz jednak zostałx pierwszą osobą transpłciową i niebinarną, która zdobyłx medal igrzysk olimpijskich.

      W niedawnym poście na Instagramie Quinn napisałx, że "to smutne, że przede mną byli olimpijczycy, którzy musieli się ukrywać ze względu na otoczenie".
  • 23-letnia niebinarna osoba wybrana burmistrzem miasta. To precedens na całym świecie (poptown.eu), 2021

    • Hurcum ma 23 lata, pochodzi z Londynu, ale od 6 lat mieszka w Bangor i właśnie na tamtejszym uniwersytecie ukonczyłx archeologię. Hurcum startowałx już w tym roku do walijskiego parlamentu z ramienia Plaid Cymru – centrolewicowej partii, której jednym z głównych postulatów jest niepodległość Walii i odłączenie się od Wielkiej Brytanii. Hurcum zrezygnowałx jednak z miejsca na liście kandydatów z powodu rzekomej transfobii w szeregach ugrupowania. Pozostałx jednak w radzie Bangor jako radnx niezrzeszonx. 10 maja jednogłośnej decyzji rady zostałx wybranx burmistrzem miasteczka i najmłodszą osobą w Walii, która objęła podobny urząd.
  • Demi Lovato robi coming out na Instagramie: Identyfikuję się jako osoba niebinarna (Plotek), 2021

    • Demi przyznałx, że wreszcie zdecydowałx się powiedzieć, że jest osobą niebinarną.
    • Demi Lovato w środę podzieliłx się z fanami ważną wiadomością. Przyznałx, że wreszcie ma odwagę powiedzieć o tym, że jest osobą niebinarną i wskazałx, jak się do niej zwracać.
    • Spędziłxm większość życia, dorastając na waszych oczach. Widzieliście moje wzloty, upadki i wszystko pomiędzy. Moje życie było nie tylko moją podróżą. Żyłxm też dla tych, którzy są po drugiej stronie aparatów i kamer.
  • Dziecko Eminema wyznało, że jest osobą niebinarną. Raper wspiera Stevie (Noizz.pl), 2021

    • Eminem adoptował Stevie w 2005 r. po tym, jak na krótko pogodził się z jej_jego matką, Kim Scott. Biologiczny ojciec Stevie zmarł najprawdopodobniej z powodu przedawkowania narkotyków w 2019 r.
    • Stevie ogłosiłx na TikToku, że jest osobą z płynną tożsamością płciową. Wcześniej już wyznałx, że jest również osobą biseksualną
  • Pierwsza osoba transpłciowa z medalem igrzysk olimpijskich. I to od razu złotym! (Sport.pl), 2021

    • Reprezentantx Kanady w piłce nożnej kobiet Quinn zostałx pierwszą osobą transpłciową i niebinarną, która zdobyła medal igrzysk olimpijskich. Kanadyjki w finale pokonały Szwecję po rzutach karnych.
    • W kadrze Kanady znalazłx się Quinn (używa tylko imienia), traspłciowx piłkarx, którx zostałx tym samym pierwszą osobą transpłciową i niebinarną, która zdobyła medal igrzysk olimpijskich (w języku angielskim stosuje zaimki they/them, które na polski w kontekście osób niebinarnych możemy tłumaczyć różnorako). Quinn brałx udział w igrzyskach w Rio i ma w swojej kolekcji brąz, ale wtedy przystąpiłx do rywalizacji jeszcze jako Rebecca Quinn. Coming outu dokonałx w 2020 roku.
  • Rey KM Domurat (w: „Glissando”, tłum. Joanna Zabłocka), 2019

    • Czy pamiętasz moment, w którym zainteresowałxś się technologią/sprzętem, który jest ci obecnie najbliższy? Jak to się stało, że poszłxdłeś tą ścieżką? Napisz kilka słów o tym, czym się zajmujesz.
      [Rey] W tamtym czasie nie było jeszcze dla mnie jasne, w jaki sposób powstaje muzyka i jak wielu etapów produkcji czy zaangażowania licznych osób ona wymaga. Tkwiłxm w przekonaniu, że wszystko robi jedna osoba: artysta wykonuje swój utwór, nagrywa go, a później otrzymuje kontrakt w wytwórni i wypuszcza muzykę w świat… Postanowiłxm, że chcę wiedzieć więcej…

O co chodzi w tej stronie?

Polska gramatyka jest skomplikowana i silnie zgenderyzowana. Nie oznacza to jednak, że niemożliwe jest używanie innych form niż „on” i „ona”.

Udostępniamy tutaj linki do przykładów użycia (w prostych zdaniach oraz w tekstach kultury: literaturze, prasie, filmach, serialach, muzyce) zaimków i innych form płciowych – nie tylko normatywnych „on” i „ona”, lecz także form niebinarnych, takich jak rodzaj neutralny czy postpłciowy.

Dlaczego należy je respektować? Bo zwracanie się do kogoś tak, jak sobie życzy, jest podstawą relacji społecznych. Nie powiesz do Ani “Franku”, nie powiesz “na ty” do osoby, z którą jesteś “na pan”, itp. A są osoby, które nie chcą, by im mówić „on” ani „ona”. Czy to uszanujesz, świadczy wyłącznie o Tobie.

Warto wrzucić link do swoich zaimków na swoje profile na portalach społecznościowych – nawet jeśli jesteś cis (= nie trans) i używasz „on” lub „ona”. – ponieważ dzięki temu pokazujesz wsparcie dla społeczności trans i normalizujesz podawanie zaimków przez osoby, których zaimki nie są oczywiste (więcej powodów tutaj).

Formy neutralne płciowo – jak np. „moi drodzy/drogie”, „drogie osoby”, „wszys* chętn*”, „jesteś wspaniałx”, itp. – są też przydatne, gdy zwracasz się do grupy ludzi lub do osoby, której płci nie znasz.

Już teraz w codziennej polszczyźnie używamy wielu form neutralnych płciowo: „moje kochanie zrobiło mi niespodziankę”, „proszę przyjść do szkoły z rodzicem”, „w urzędzie powiedziano mi, że...”, „dzwonili z gazowni”, „będę robić”, itp. Tutaj idziemy po prostu o krok dalej.

Strona główna