Moje zaimki to:

on_/je_

(Formy z podkreślnikiem)

Przykłady użycia w zdaniu:

  • Myślę, że on_ jest bardzo mił_, przyjacielsk_ i urzekając_.
  • Tęsknię za je_ śmiechem.
  • Napiszę do ni_ później.
  • Powiedział_m je_, że je_ lubię.
  • Chciał_byś pójść do kina?
  • Czy będziesz grał_ z nami?
  • Kiedy będziesz m__ się z nami spotkać?
  • Gdy był_m w domu, zacz_ł_m gotować.
  • Dostał_m wyniki egzaminu i jestem z nich zadowolon_.
  • Posz_ł_m z ni_ do szkoły.
  • Rozmawialiśmy o ni_ ostatnio.
  • Każd_ z nich chciał_ czego innego.
  • To miło, że nas pan_ odwiedza.
  • Czy będzie pan_ kontynuować subskrypcję?

Odmiana:

Mianownik Dopełniacz Celownik Biernik Narzędnik Miejscownik
on_ je_ / ni_ je_ je_ ni_ ni_
1 os. 2 os. 3 os. Przymiotniki
–_m –_ś –_ –_

Udostępnij:

Przykłady z tekstów kultury:

Formy z podkreślnikiem (on_/je_)

  • Bart Staszewski„Lu ma 21 lat. Jest osobą niebinarną. (…)”, 2020

    • Jest jednym z trójki bohaterów_ek mojej i Przemysława Stefaniaka mini trylogii o osobach niebinarnych, której pierwsza część już jutro!
  • TęczUJ - Organizacja Studentów LGBTQ+ i Sojuszników na Uniwersytecie Jagiellońskim„Kochane osoby transpłciowe i niebinarne studiujące na Uniwersytecie Jagiellońskim (…)”, 2020

    • Kochane osoby transpłciowe i niebinarne studiujące na Uniwersytecie Jagiellońskim - mamy dla Was świetną wiadomość! Jak pisaliśmy_łyśmy już wcześniej, wraz z Bezpieczny student UJ testowaliśmy_łyśmy rozwiązania na USOSweb dla transpłciowych studentów i studentek. Dzisiaj dotarła do nas wspaniała wiadomość, którą przekazujemy Wam wszystkim - jeśli chcecie, żeby Wasze dane były widoczne w USOSweb zamiast deadnames, skontaktujcie się koniecznie z Działem Bezpieczeństwa!
  • Maria Czekańska„Nie ma nic złego w byciu dziwaczną_ym_em, dziwaczką, dziwaczem, dziwem, dziwakiem czy dziwką.” – Rozmowa z Łukaszem Kaźmierczakiem/Łucją Kuttig (w: „Gender.pl”), 2020

    • Każdy_a bohater_ka z obydwu tomików ma swoje pewne zaczepienie w rzeczywistych postaciach: ludzi spotykanych na co dzień lub od czasu do czasu, zwierząt, raperek. Postacie odnajduję nie tylko w rozmowach realnie odbytych lub napomkniętych, zaczętych, lecz również w fantazmatach wytworzonych przez kulturę, jak choćby nowenna pompejańska, która przekazuje objawienie podmiociu lirycznemu albo „instytucji przemawiającej”, jak to zgrabnie ujęła Aleksandra Szwagrzyk-Dalasińska na spotkaniu w Toruniu.
  • Rafał MajkaZabicie świętej męskości? Tak, poproszę! (Codziennik Feministyczny), 2017

    • W rezultacie może coś gruntownie przemyśli, może zmieni perspektywę, może emocjonalny ślad zostawiony przez dzieło artystyczne będzie rzutował na jej_jego decyzje życiowe.
  • Agnieszka Małgowska, Monika RakZabieranie miejsca kobietom jest antyfeministyczne (w: „Sistrum”), 2020

    • Swoją drogą czemu musimy być oryginalni_e. Woolf to feministyczna ikona.
    • Żyjemy w określonym społeczeństwie, w pewnej strukturze, dlatego nie żądam, żeby wszyscy_tkie dostosowali_ły się do mnie.
  • Agnieszka WeseliUFA to tao (Interalia. Pismo poświęcone studiom queer.), 2007

    • UFA nie mówi jak wszyscy. Nie stosuje powszechnie używanych męskich form wyrazów, ale nie stosuje też wyłącznie żeńskich ani nie ucieka się do zapisu z ukośnikiem ("uczestnicy/uczestniczki"). Zdecydowała się na wykorzystanie podkreślnika: "uczestniczki_cy bawiły_ili się". Najpierw pojawia się końcówka formy żeńskiej, która podkreśla odrzucenie uniwersalności męskiego podmiotu, potem końcówka formy męskiej. Pozioma linia między nimi pozostawia miejsce na całe spektrum możliwości między i poza tymi biegunami. Powstaje słowo z wyborem na końcu, z niedopowiedzeniem, przygotowane na każdą płeć i tożsamość. (...) Wzrok czytającej_ego potyka się na dziwacznym wyrazie. Następuje chwila zaskoczenia i być może zastanowienia: refleksja nad nawykami językowymi, które zbyt często są dla używających przezroczyste i niedostrzegalne. Oto kolejny skuteczny sposób, by nieco zamieszać w rzeczywistości.
  • Janelle Monáe ujawnia, że identyfikuje się jako osoba niebinarna (w: „Poptown”), 2020

    • Ostatnie dni w social mediach przyniosły wzmożoną falę osób wyznających swoją niebinarną, wykraczającą poza podstawową klasyfikację płci, naturę. Monáe wykorzystał_ ten moment by także wyoutować się osoba niebinarna. Zrobił_ to z pomocą Twittera, a konkretnie dzieląc się ze swoimi obserwatorami memem odnoszącym się do tej klasyfikacji. Opatrzył_ obrazek hashtagiem „IAmNonbinary”
  • R.S. BenedictMoje angielskie imię (w: „Nowa Fantastyka” 3/2019, tłum. Olga Niziołek), 2019

    • Prawdopodobnie już się zorientowałeś, że wbrew temu, co ci mówił_m, nie urodził_m się w Londynie, nie skończył_m Oxfordu, i – z tego co wiem – nie ochrzcili mnie w Kościele Anglii.
  • A FreyNiewidzialne monstra. O niebinarności i potrzebie reprezentacji (w: „Tęczowe i fantastyczne”), 2020

    • A jednak gdy tylko wychodzę z powrotem na ścieżkę, boję się. Jeszcze parę chwil temu – podobnie jak przez całe dotychczasowe życie – był_m przezroczyst_. Mogł_m wędrować ulicami, rozkoszując się pogodą, widokami, byciem w miejscu, które kocham. Teraz ogarnia mnie dojmująca, niemal paraliżująca świadomość tego, jak bardzo rzucam się w oczy.
  • Tomasz SikoraUwikłan[ ] w postpłciowość (Artykuł ze zbioru „Postpłciowość? Praktyki i narracje tożsamościowe w ponowoczesnym świecie” pod redakcją Aleksandry E. Banot, Anny Barabasz i Rafała Majki), 2012

    • „Post-” w wyrazie postpłciowość wyznacza pewną cezurę, historyczną lub konceptualną; sugeruje koniec czegoś, co nazywałyśmy_liśmy dotąd płcią albo płciowością, a przynajmniej koniec pewnego rozumienia i/lub doświadczania płci.
    • Intelektualistka_ta czy akademiczka_mik powinny_i więc „ważyć argumenty za i przeciw” (albo rozważać), ale muszą być również otwarte_ci na ryzyko, muszą (zgodnie z dawniejszym wyrazu ważyć) „wystawiać na szwank, narażać”.
  • Maciej Sokołowski-ZgidIntymny bunt – przeciwko społecznym normatywizmom płciowym (Artykuł ze zbioru „Postpłciowość? Praktyki i narracje tożsamościowe w ponowoczesnym świecie” pod redakcją Aleksandry E. Banot, Anny Barabasz i Rafała Majki), 2012

    • Tego typu rozumienie buntu jest przez socjolożki_gów często wykorzystywane w analizie zjawisk związanych ze zmianą społeczną.

O co chodzi w tej stronie?

Polska gramatyka jest skomplikowana i silnie zgenderyzowana. Nie oznacza to jednak, że niemożliwe jest używanie innych form niż „on” i „ona”.

Udostępniamy tutaj linki do przykładów użycia (w prostych zdaniach oraz w tekstach kultury: literaturze, prasie, filmach, serialach, muzyce) zaimków i innych form płciowych – nie tylko normatywnych „on” i „ona”, lecz także form niebinarnych.

Dlaczego należy je respektować? Bo zwracanie się do kogoś tak, jak sobie życzy, jest podstawą relacji społecznych. Nie powiesz do Ani “Franku”, nie powiesz “na ty” do osoby, z którą jesteś “na pan”, itp. A są osoby, które nie chcą, by im mówić „on” ani „ona”. Czy to uszanujesz, świadczy wyłącznie o Tobie.

Warto wrzucić link do swoich zaimków na swoje profile na portalach społecznościowych – nawet jeśli jesteś cis (= nie trans) i używasz „on” lub „ona”. – ponieważ dzięki temu pokazujesz wsparcie dla społeczności trans i normalizujesz podawanie zaimków przez osoby, których zaimki nie są oczywiste (więcej powodów tutaj).

Formy neutralne płciowo – jak np. „moi drodzy/drogie”, „drogie osoby”, „wszys* chętn*”, „jesteś wspanialx”, itp. – są też przydatne, gdy zwracasz się do grupy ludzi lub do osoby, której płci nie znasz.

Już teraz w codziennej polszczyźnie używamy wielu form neutralnych płciowo: „moje kochanie zrobiło mi niespodziankę”, „proszę przyjść do szkoły z rodzicem”, „w urzędzie powiedziano mi, że...”, „dzwonili z gazowni”, „będę robić”, itp. Tutaj idziemy po prostu o krok dalej.

Strona główna