[{"id":"01FEVEP6G37WY2Z10YSB0DDX9T","insteadOf":"AFAB|AMAB","say":"respektuj płeć danej osoby","because":"Określenia AFAB/AMAB (płeć męska/żeńska przypisana przy urodzeniu) są bardzo pomocne przy dyskusjach nt. praw reprodukcyjnych, przywileju czy socjalizacji, jednak niestety są też często używane w sposób transfobiczny i enbyfobiczny – kiedy osoba skupia się na czyjejś płci nadanej przy urodzeniu w sytuacjach gdy jest ona zupełnie nieistotna.\n\nZanim opiszesz kogoś jako AFAB czy AMAB, zastanów się, czy jest to istotna informacja, czy może jednak krzywdzisz osobę transpłciową niepotrzebnie ściągając uwagę na jej AGAB, albo czy nie wciskasz osób niebinarnych w nowy binarny podział.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01EMPVS2T10S9X0440N47WF8N2","categories":"transpłciowość","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"andrea"},{"id":"01G3VFRCCP7VDY3TXJ4WJXSP6Q","insteadOf":"anoreksja ","say":"szczupłość|wychudzenie|niedowaga","because":"anoreksja to zaburzenie psychiczne, mogą na nią chorować osoby o różnej sylwetce – również otyłe.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":null,"categories":"zdrowie psychiczne","links":"[]","deleted":0,"clarification":"Chodzi oczywiście o użycie w znaczeniu wychudzenia jako takiego. Nie mówimy, żeby zupełnie nie używać tego określenia.","author":null},{"id":"01JJMGCBFCMFWBR7VVFZNEYNDY","insteadOf":"Arabus|Szmatogłowy, Szmatogłowa|Kozojeb, Kozojebca|Nosić szmatę na głowie|Worek na kartofle","say":"Arab_|Nosząc_ turban, hidżab, czador|pastrzez_, lud pasterski|Nosić hidżab|burka, nikab, abaja","because":"Słowo \"Arabus\" jest rasistowskim określeniem osoby pochodzenia arabskiego.\nWyrażenia: \"Szmatogłowy \", \"Szmatogłowa\" i \"Worek na kartofle\" dotyczą się różnych strojów noszonych zarówno przez mężczyzn, jak i kobiety na Bliskim Wschodzie i Maghrebie. Jest ono obraźliwe wobec osób, szczególnie kobiet, noszącychy tego typu ubiory.\nSłowa \"Kozojeb i \"Kozojebca\" mają znaczenie rasistowskie, ukazujące wszystkie osoby pochodzenia arabskiego jako prymitywnych. ","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01HMKFF22S96ZS8HNBAD4VEW8J","categories":"rasa i narodowość","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"MixieL"},{"id":"01F6Y8ERYKQAF5NEJ5QSAC285F","insteadOf":"aś/eś|mądry/a","say":"poznaj zaimki osoby o której mówisz |użyj formy z x","because":"nie każda osoba używa zaimków żeńskich lub męskich ","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":null,"categories":"transpłciowość","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":null},{"id":"01G3VFSC9670023E18G6KK18PD","insteadOf":"aseksualnx|osoba aseksualna","say":"nieatrakcyjnx|bezatrakcyjnx","because":"utożsamianie aseksualności z nieatrakcyjnością jest krzywdzące wobec osób aseksualnych","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":null,"categories":"nieheteronormatywność","links":"[]","deleted":0,"clarification":"Chodzi oczywiście o użycie w tym pejoratywnym znaczeniu. Nie mówimy, żeby zupełnie nie używać tego określenia.","author":null},{"id":"01FEDS95JEZS8SNFJ026PZNXSP","insteadOf":"austriackie gadanie","say":"próżne gadanie|bzdury, bradnie","because":"frazeologizm ,,austriackie gadanie\" tworzy negatywne skojarzenia z Austrią i Austriakami_czkami.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01FCX2B4983Q72JPKE8XS3QJHJ","categories":"rasa i narodowość","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Inge"},{"id":"01G3VFSW8B49ENERB4PQE8QM12","insteadOf":"autystyczność","say":"introwertyczność, wycofanie, nieśmiałość|zainteresowanie, zafiksowanie","because":"nie każda osoba o cechach przypominające autystyczne jest na spektrum autyzmu, nie każda osoba autystyczna jest wycofana, nieśmiała itd.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":null,"categories":"niepełnosprawność i neuroróżnorodność","links":"[]","deleted":0,"clarification":"Chodzi oczywiście o użycie w tym pejoratywnym znaczeniu. Nie mówimy, żeby zupełnie nie używać tego określenia.","author":null},{"id":"01G7EZA5Q9TG2HDDYZ1Q0MD4JB","insteadOf":"babochłop|baba-chłop|\"Hip hop, baba-chłop\"|\"Hokus Pokus, czary mary, Twoja stara to Twój stary\"","say":"osoba transpłciowa|osoba transpłciowa, osoba interpłciowa, osoba przechodząca tranzycję|\"Hip, hop, teraz, skok!\"|\"Hokus, Pokus, czary mary, tu zielony, a tu szary\"","because":"Słowo \"babochłop\" jest obraźliwe dla osób transpłciowych, z kolei \"baba-chłop\"  obrażają dodatkowo osoby niebinarne, bądź będące w trakcie tranzycji, która jest procesem trudnym, głownie od strony prawnej. Ponadto osoby transpłciowie i niebinarne są narażone na depresję i myśli samobójcze. Są odpychan* przez społeczeństwo, np. poprzez brak odpowiednuch toalet. Słowa oparte są na stereotypowym podziale na męskie i żeńskie. \nPopularne dziecięce wyliczanki są obraźliwe dla osób przechodzących tranzycję lub określające się jako bi-gender czy two spirit. ","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01G7D301D78RDKYDNKJ4QV9TJY","categories":"transpłciowość,interpłciowość","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"rzaboa219"},{"id":"01FCVN1JBYTAS139EFKJ1PYH3Z","insteadOf":"babskie gadanie|babskie pierdy","say":"plotkowanie|głupie gadanie","because":"jest to seksistowski i stereotypizujący kobiety związek frazeologiczny","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01EMPW8ATKBXFBH2ZD40CJ1YKR","categories":"feminizm","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Sybil"},{"id":"01G5Q602W6A7WP8PFZ3F7SG5TD","insteadOf":"Bangladesz|Sajgon|Meksyk","say":"bałagan|barłóg|bajzel","because":"określanie bałaganu nazwami miast i państw rozwijających się jest ksenofobiczne","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01FCX2B4983Q72JPKE8XS3QJHJ","categories":"rasa i narodowość","links":"[]","deleted":0,"clarification":"Chodzi oczywiście o użycie w tym pejoratywnym znaczeniu. Nie mówimy, żeby zupełnie nie używać tych określeń.","author":"Inge"},{"id":"01FB0HY7HC6PPN1PWFGX75NJR7","insteadOf":"bezdomka","say":"sklep Biedronka|Biedra|Biedronka|Pieronka|Stonka","because":"kryzys bezdomności nie jest niczym zabawnym ani przyjemnym","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01FB0GPN7MK7D3VGZHB7RP4CX2","categories":"ubóstwo","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"ptnhjlo"},{"id":"01FEDSHP7C39K0XP12H3FYAS51","insteadOf":"bezduszna lalka","say":"nieczuła, niewrażliwa, obojętna kobieta","because":"określenie uprzedmiotawiające","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01FCX2B4983Q72JPKE8XS3QJHJ","categories":"feminizm","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Inge"},{"id":"01G3VFW69TBX3WACQDPGP91WA8","insteadOf":"bezpłciowx","say":"mdłx|bezbarwnx|bez wyrazu|nieciekawx|szarx|nieokreślonx|niewyrazistx|bladx| nudnx","because":"Używanie słowa ,,bezpłciowx\" w negatywnym znaczeniu może być krzywdzące wobec osób apłciowych.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":null,"categories":"transpłciowość","links":"[]","deleted":0,"clarification":"Chodzi oczywiście o użycie w tym pejoratywnym znaczeniu. Nie mówimy, żeby zupełnie nie używać tego określenia.","author":null},{"id":"01FEDRHRW14S3VJ2R60YR7MC6G","insteadOf":"biały Murzyn","say":"osoba wykorzystywana|osoba źle traktowana|osoba ciężko pracująca","because":"utożsamianie bycia osobą czarnoskórą z byciem wykorzystywanym_ą, źle traktowanym_ą oraz z ciężką pracą jest rasistowskie.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01FCX2B4983Q72JPKE8XS3QJHJ","categories":"rasa i narodowość","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Inge"},{"id":"01G4YSSYWSETWTJ7EWCETVB540","insteadOf":"Bisurman|bisurmanić|Turczyn","say":"łobuz_, urwis_|łobuzować|Turek, Turczynka, Turko","because":"Słowa \"Bisurman\" i \"bisurmanić\" odnoszą się do wojen z Imperium Osmańskim, podbnie jest ze słowem \"Turczyn\", które mają charakter obraźliwy. ","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01G4SP205A42QCKHM05MV60C1Q","categories":"rasa i narodowość","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Kira_Vasiliki"},{"id":"01FDV5YA0SCD5R4FA86RSTBWZR","insteadOf":"być od macochy|być z innej matki|traktować po macoszemu","say":"po prostu być pomijanym|traktować gorzej","because":"związek frazeologiczny pochodzący od gorszego traktowania dzieci z innych matek np. z obawy o dziedziczenie majątku przez własnych dzieci. Obecnie rodziny _patchworkowe_ to norma, a wiele macoch naprawdę świetnie sprawdza się w roli rodzicek zastępczych i nie powinno tworzyć się takiego ich obrazu.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":null,"categories":"","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":null},{"id":"01GZV42KXXNPRXD0CDM7R81E43","insteadOf":"cham|chamstwo","say":"bezpośredn_, niekulturaln_|prostactwo","because":"Określenie to często jest używane do podkreślenia niższego stanu danej osoby i ma charakter klasistowski. Powszechnym antonimem jest \"pan\", co podkreśla dynamikę władzy tych określeń.\nCzęsto osoby niewykształcone są nazywane \"chamami\", przez co pomija się całkowicie problem braku dostępu do edukacji, którym szczególnie dotknięte są osoby żyjące w ubóstwie.\nWarto również się zastanowić, czy w danej sytuacji bezpośredniość jest na pewno niesłuszna.\n\nSłowo \"cham\" wywodzi się od imienia biblijnego Chama, syna Noego. Noe odurzony sporządzonym przez siebie winem zasnął nagi w namiocie, a Cham wszedł do namiotu i zobaczył Noego. Powiedział o tym swoim braciom, którzy przykryli Noego, nie patrząc na jego genitalia. Po pewnym czasie Noe obudził się i, wzburzony zachowaniem Chama, przeklął Kanaana (syna Chama), aby Kanaan \"był najniższym sługą\" dwóch pozostałych braci Chama. Osoby analizujące księgi biblijne nie są w zgodzie co do powodu przekleństwa rzuconego na Kanaana, ponieważ ujrzenie nagiego ojca nie jest wg. tych źródeł karalne.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":null,"categories":"ubóstwo","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":null},{"id":"01F636PHY4D9JXWFBM3BNF1FXA","insteadOf":"Chinol","say":"Chińczyk","because":"jest to rasistowskie i ksenofobiczne","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01EMPW8ATKBXFBH2ZD40CJ1YKR","categories":"rasa i narodowość","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Sybil"},{"id":"01G5Q5YM9N8S2BK0NM6DC4H5JK","insteadOf":"choroba psychiczna|wariactwo|głupota|debilstwo|idiotyzm","say":"ignorancja|impulsywność","because":"głupota nie musi wynikać z choroby psychicznej, a mówienie tak stygmatyzuje osoby chore psychiczne\n\nNie powinno się mówić głupota lub inaczej obrażać osoby ze względu na inteligencję","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01FCX2B4983Q72JPKE8XS3QJHJ","categories":"niepełnosprawność i neuroróżnorodność,zdrowie psychiczne","links":"[\"https://thebodyisnotanapology.com/magazine/stupid-is-an-ableist-slur-breaking-down-defenses-around-ableist-language-liberating-our-words/\",\"https://hbr.org/2020/12/why-you-need-to-stop-using-these-words-and-phrases\",\"https://www.autistichoya.com/p/ableist-words-and-terms-to-avoid.html?m=1\"]","deleted":0,"clarification":"Chodzi oczywiście o użycie określenia \"chooba psychiczna\" w tym pejoratywnym znaczeniu. Nie mówimy, żeby zupełnie nie używać tego określenia.","author":"Inge"},{"id":"01GZTWAHHNE3V09K3R02TCSQ8F","insteadOf":"Ciapak_czka|Ciapaty_a|Hindus_ka","say":"Indyjczyk_jka|Indus_ka","because":"jest to rasistowskie. Uwaga! Używamy nazwy \"Indyjczyk\" zamiast \"Hindus\". Hindus odnosi się od osoby wyznającej hinduizm, Indyjczyk to mieszkaniec Indii.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":null,"categories":"rasa i narodowość","links":"[\"https://www.polityka.pl/pomocnikhistoryczny/1709392,1,indus-hindus-hinduista.read\",\"https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/Hindusi-i-Indianie;14733.html\",\"http://www.indiaguide.pl/india/india.html\"]","deleted":0,"clarification":"Słowo Ciapat_ używa się również do osób pochodzenia arabskiego.","author":null},{"id":"01FCVNNCASYF6S2XGSGCBM1CZP","insteadOf":"ciemno jak w dupie u Murzyna","say":"ciemno jak w dupie|ciemno, choć w pysk daj|ciemności egipskie","because":"jest to rasistowskie","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01EMPW8ATKBXFBH2ZD40CJ1YKR","categories":"rasa i narodowość","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Sybil"},{"id":"01FJREM5EPE56G53S02HV4BDRC","insteadOf":"cierpieć na autyzm|cierpieć na zespół Aspergera|być chorym_ą na autyzm|być chorym_ą na zespół Aspergera|dotknięt_ autyzmem","say":"być autystycznym_ą|być autyst*ą|być na spektrum autyzmu|być na spektrum autystycznym","because":"nie cierpi się z powodu autyzmu, problemy wynikają z niezrozumienia, niedostosowania i ableizmu, z którymi spotykają się osoby autystyczne w społeczeństwie i ze strony specjalistycznej opieki zdrowotnej.\nRównie problematyczne jest mówienie o byciu „dotkniętym” autyzmem, co również wychodzi z postrzegania autyzmu jako zaburzenia/choroby.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":null,"categories":"niepełnosprawność i neuroróżnorodność","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":null},{"id":"01G7HQJPT5C8HMD6R0Z4YCENDV","insteadOf":"Ciota, Ciotka|Mieć ciotę|Ciotka przyjechała|Być w księżycu|Kobieca sprawa","say":"Okres, Miesiączka|Mieć okres|Dostać okres |Mieć krwawienia |Sprawa osób z macicą","because":"Określenia \"Ciota\", \"Ciotka\", \"Mieć Ciotkę\" czy \"Ciotka Przyjechała\" są obraźliwe i przestarzałe. \n\n\"Być w księżycu\" jest określeniem  pseudonaukowym, łączącym cykl menstruacyjny z cyklem księżyca, ma też charakter \"upupiający\".\n\n\"Kobieca sprawa\" jest słowem wykluczającym miesiączkujące osoby osoby niebinarne i transpłciowe.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01FCX2B4983Q72JPKE8XS3QJHJ","categories":"feminizm,interpłciowość,transpłciowość","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Inge"},{"id":"01GKMD7SSPVJ9KF9W5P4Q49FMM","insteadOf":"Ciota, Ciotka|Mieć ciotę|Ciotka przyjechała|Być w księżycu|Kobieca sprawa","say":"Okres, Miesiączka|Mieć okres|Dostać okres |Mieć krwawienia |Sprawa osób z macicą","because":"Określenia \"Ciota\", \"Ciotka\", \"Mieć Ciotkę\" czy \"Ciotka Przyjechała\" są obraźliwe i przestarzałe. \n\"Być w księżycu\" jest określeniem  pseudonaukowym, łączącym cykl menstruacyjny z cyklem księżyca, ma też charakter \"upupiający\".\n\"Kobieca sprawa\" jest słowem wykluczającym mężczyzn posiadających macicę i osoby niebinarne posiadające macicę.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01F2R9SKAY20SKNX8DEJEK8GCX","categories":"feminizm,interpłciowość","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"madu37"},{"id":"01F3MTJ2F0GWB521SB0CRGNEY5","insteadOf":"cnotka niewydymka","say":"osoba, która nie chce uprawiać seksu","because":"każda osoba ma prawo prowadzić takie życie seksualne jakie chce i nikomu nic do tego","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":null,"categories":"","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":null},{"id":"01G08BV429GF2GKAKMY95YJVKA","insteadOf":"córka/syn|siostra/brat|wnuczka/wnuk","say":"dziecko|rodzeństwo|wnuczę","because":"Krótsze i bardziej inkluzywne.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":null,"categories":"transpłciowość","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":null},{"id":"01F5ZKXN13Y808SRZXWHK4X4W7","insteadOf":"coś jest z osobą nie tak","say":"coś jest z osobą inaczej","because":"bycie osobą nienormatywną pod względem orientacji, płci, sprawności itd. nie jest niczym złym","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":null,"categories":"nieheteronormatywność,transpłciowość,interpłciowość,niepełnosprawność i neuroróżnorodność","links":"[\"https://www.interakcja.org.pl/slownictwo/\"]","deleted":0,"clarification":null,"author":null},{"id":"01G4YY1S5XYGACFGFCZ81KV6GG","insteadOf":"cwel|ciota","say":"zjeb|frajer, fajtłapa","because":"wyzwisko pochodzi z gwary więziennej i oznacza mężczyznę uległego w czasie stosunku z innym mężczyzną, co wiąże się często z gwałtem; często oznacza też homoseksualnego mężczyznę; jest homofobiczne.\n\nChoć wyzwiska są z zasady krzywdzące, to jednak często potrzebujemy przekleństw do ekspresji – więc przynajmniej nie róbmy tego w sposób homofobiczny.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01G4SP205A42QCKHM05MV60C1Q","categories":"nieheteronormatywność","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Kira_Vasiliki"},{"id":"01G542K6K9MFBKRDEBYBA34AAP","insteadOf":"Cycuchy|Cycki|Cycatka|Mieć cyce jak donice|Mieć cyce jak kamyce|Kobieta bez stanika, to kobieta dzika","say":"piersi, biust|piersi, biust|kobieta z dużymi piersiami|mieć duże piersi|mieć małe piersi|kobieta nie nosząca stanika, dużo książek czyta","because":"Słowa \"Cycuchy\" i \"Cycki\" łączą piersi jedynie z kwestią seksualną i ma charakter seksistowski.\nSłowa \"Cycatka\" i \"Mieć cyce jak donice\" posiada konotacje negatywne, przypisujące dużemu biustowi wartość kobiecie. Wyrażenie \"Mieć cyce jak donice \" jest pejoratywne wobec kobiet z małym biustem, osób trans M to F, przechodzących tranzycję lub kobiet po mastektomii. \"Kobieta bez stanika to kobieta dzika\" to wyrażenie przypisujące kobietom i osobom z piersiami, nie noszących biustonosza, bądź opalających się topless promiskuityzm. ","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01G4SP205A42QCKHM05MV60C1Q","categories":"feminizm","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Kira_Vasiliki"},{"id":"01HJPGN6F79VYPKCZQDMS62QQ1","insteadOf":"Cycuchy|Cycki|Cycatka|Mieć cyce jak donice|Mieć cyce jak kamyce|Kobieta bez stanika, to kobieta dzika","say":"piersi, biust|piersi, biust|osoba z dużymi piersiami|mieć duże piersi|mieć małe piersi","because":"Słowa \"Cycuchy\" i \"Cycki\" łączą piersi jedynie z kwestią seksualną i ma charakter seksistowski.\nSłowa \"Cycatka\" i \"Mieć cyce jak donice\" posiada konotacje negatywne, przypisujące dużemu biustowi wartość kobiecie. Wyrażenie \"Mieć cyce jak donice \" jest pejoratywne wobec kobiet z małym biustem, osób trans M to F, przechodzących tranzycję lub kobiet po mastektomii. \"Kobieta bez stanika to kobieta dzika\" to wyrażenie przypisujące kobietom i osobom z piersiami, nie noszących biustonosza, bądź opalających się topless promiskuityzm. ","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01EP7N1F8TAXQWMFA3MBCD5731","categories":"feminizm","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Rony"},{"id":"01F3AXDX68MGPNT299YHZ49RAZ","insteadOf":"cyganić","say":"oszukiwać","because":"słowo to wywodzi się z negatywnych stereotypów na temat osób romskich","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":null,"categories":"rasa i narodowość","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":null},{"id":"01G5Q5VPBP04S7E4B7YJ3ZA103","insteadOf":"Cyganie|Cygan(in)|Cyganka, Romka|Rumun","say":"Romowie i Sinti|Rom|Romni lm. Romnie","because":"słowo Cygan nabrało pejoratywnego znaczenia w języku polskim ze względu na negatywne stereotypy. Chociaż wiele osób romskich neutralnie używa określeń Cygan i Cyganka wobec siebie, w dyskursie publicznym lepiej użyć słów Rom i Romni, oznaczających człowieka i kobietę w języku romskim. Ponadto w przestrzeni publicznej często można usłyszeć mylenie Romów z Rumunami. W rzeczywistości, większość Romów nie ma nic wspólnego z Rumunią, a Rumunia to tylko jeden z wielu krajów, w których oni mieszkają i stanowią mniejszość.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01FCX2B4983Q72JPKE8XS3QJHJ","categories":"rasa i narodowość","links":"[]","deleted":0,"clarification":"Chodzi oczywiście o użycie słowa \"Rumun\" mając na myśli Roma. Nie mówimy, żeby zupełnie nie używać tego określenia.","author":"Inge"},{"id":"01GZTWHC07TCGHF8AVJC60SSCJ","insteadOf":"czuć się kobietą/mężczyzną/niebinarn|identyfikować się jako k/m/n","say":"być kobietą/mężczyzną/niebinarn_","because":"osoby są płcią, którą się \"czują\"\nokreślenia identyfikuje, określa sprawiają wrażenie że transpłciowość to wymysł, ktosia może uznać, że osoby transpłciowe po prostu określają, nazywają, identyfikują się w ten sposób a tak naprawdę są płcią którą im przypisano przy urodzeniu. To nieprawda. Osoby transpłciowe po prostu są tej płci.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":null,"categories":"transpłciowość","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":null},{"id":"01GZTWNAKRR4REKNE99DJ6976G","insteadOf":"czuć się kobietą/mężczyzną/niebinarn|identyfikować się jako k/m/n","say":"być kobietą/mężczyzną/niebinarn_","because":"osoby są płcią, którą się \"czują\"\nokreślenia \"identyfikuje\", \"określa\" sprawiają wrażenie, że transpłciowość to wymysł. Ktosia może uznać, że osoby transpłciowe po prostu określają, nazywają, identyfikują się w ten sposób, a tak naprawdę są płcią, którą im przypisano przy urodzeniu. To nieprawda. Osoby transpłciowe po prostu są tej płci.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":null,"categories":"transpłciowość","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":null},{"id":"01F3MTP35GGNC19BV3WWJZJ14E","insteadOf":"dać dupy","say":"zjebać|zepsuć|zawieść","because":"bycie bierną stroną podczas stosunku to nie żadna słabość","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":null,"categories":"nieheteronormatywność","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":null},{"id":"01J5S00AGVFCBDB27CGHQGPRPM","insteadOf":"delulu","say":"silne zainteresowanie (czymś/kimś)","because":"urojenia są poważnym problemem dotykającym część społeczeństwa.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01EP7N1F8TAXQWMFA3MBCD5731","categories":"zdrowie psychiczne","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Rony"},{"id":"01GZTWR9ZE83QQS5TRNYV1G8MR","insteadOf":"depresja","say":"smutek|mieć doła|mieć obniżony nastrój","because":"nazywanie smutku czy załamania depresją prowadzi do lekceważenia osób, które rzeczywiście się z nią zmagają.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":null,"categories":"zdrowie psychiczne","links":"[]","deleted":0,"clarification":"Chodzi oczywiście o użycie w znaczeniu \"sumutek\"/\"przygnębienie\". Nie mówimy, żeby nie używać tego określenia, gdy mowa o chorobie.","author":null},{"id":"01G4SR2H7VAE7V5DK0M6NZ4D94","insteadOf":"dokonać aborcji|usunąć ciążę|zatrzymać dziecko|dziecko nienarodzone|stan błogosławiony|aborcja eugeniczna|kompromis aborcyjny|pro-life|poczęcie","say":"mieć/zrobić aborcję|przerwać ciążę|kontynuować ciążę|embrion/płód/zarodek|ciąża|aborcja patoembrionalna|dotychczasowy zakaz aborcji|anti-choice|zapłodnienie","because":"stygmatyzujące lub antynaukowe słownictwo","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01G4SP205A42QCKHM05MV60C1Q","categories":"feminizm","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Kira_Vasiliki"},{"id":"01FW6F1XN3271QQVS2PCG2WJ36","insteadOf":"down|debil_ka|kretyn_ka|idiota_tka|imbecyl","say":"głupek|głupiec_czyni|dureń_rnica|dzban_ica|amfora","because":"to medyczne określenia na osoby z różnego rodzaju niepełnosprawnością intelektualną – nie używajmy ich jako obelg! Chociaż w przypadku niektórych z nich te nazwy medycznie funkcjonują już rzadko, warto o tym pamiętać.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01EP7N1F8TAXQWMFA3MBCD5731","categories":"niepełnosprawność i neuroróżnorodność","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Rony"},{"id":"01FCVNYEC3YY9FAPFY5P0F21DS","insteadOf":"dzidzia-piernik|rycząca czterdziestka|z tyłu liceum, z przodu muzeum","say":"młoda duchem kobieta (jak już musisz to zaznaczyć)","because":"ocenianie tego, jak kobieta wygląda i zachowuje się oraz czy na pewno wypada jej to w jej wieku jest uprzedmiatawiające.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01EMPW8ATKBXFBH2ZD40CJ1YKR","categories":"feminizm","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Sybil"},{"id":"01FBMWNYHBJ4R7RDSMAKW87RDS","insteadOf":"dziewictwo|prawictwo ","say":"seksualny debiut|inicjacja seksualna","because":"Ponieważ zakłada że jedyny akt seksualny, powinien polegać na penetracji i wsadzaniu penisa do waginy.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01EP7N1F8TAXQWMFA3MBCD5731","categories":"","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Rony"},{"id":"01FCVQ059FVQYSM38ZGJ0NNVKM","insteadOf":"dziki lokator","say":"skłoters, skłoterka, osoba skłotująca/skłoterska","because":"każda osoba ma prawo do mieszkania i schronienia. Wiele osób skłotuje z powodu kryzysu bezdomności i problemów ekonomicznych. W Polsce prawie nie buduje się nowych mieszkań komunalnych, a już istniejące często popadają w ruinę, co jest na rękę lokalnym władzom, które następnie sprzedają te nieruchomości deweloperce. Rynek wynajmu i kupna mieszkań w Polsce jest pełen patologii, a problem braku mieszkania i cen wynajmu pochłaniających większość dochodów dotyczy już nie tylko osób najbiedniejszych, ale powoli dotyka już osób zarabiających średnią krajową.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01EMPW8ATKBXFBH2ZD40CJ1YKR","categories":"ubóstwo","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Sybil"},{"id":"01FCX43VX4K09039ZPG6WBFF87","insteadOf":"Eskimos|Eskimoska","say":"Inuita|Inuitka","because":"Termin ,,Eskimos\" jest obraźliwy. Wywodzi się od wyrażenia ,,zjadacze surowego mięsa\". Inuici sami określają się jako ,,Inuici\", nie jako ,,Eskimosi\".","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01FCX2B4983Q72JPKE8XS3QJHJ","categories":"rasa i narodowość","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Inge"},{"id":"01FDFNBCHSXBVCG3KXP3YY2KAZ","insteadOf":"fala (np. uchodźców)|zalew (np. uchodźców)|napływ (np. uchodźców)","say":"grupa (np. uchodźców)|uchodźcy","because":"Mówienie o ludziach językiem używanym do opisywania kataklizmów służy dehumanizowaniu ich oraz przedstawieniu ich jako zagrożenia – nawet jeśli są to rodzinny, które straciły wszystko, szukają schronienia i błagają o pomoc. Ma też konotacje epidemiologiczne („trzecia fala covidu”)","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01EMPVS2T10S9X0440N47WF8N2","categories":"rasa i narodowość","links":"[\"https://twitter.com/pawel_cywinski/status/1427996753689784325\"]","deleted":0,"clarification":null,"author":"andrea"},{"id":"01FE0GJ3W6BZJV6BRQ3NJJKFTT","insteadOf":"faryzeusz","say":"hipokryta|obłudnik","because":"Od starożytnego bractwa religijnego faryzeuszy wywodzi się bezpośrednio judaizm rabiniczny i znaczna część współczesnej interpretacji Tory w judaizmie wywodzi się właśnie z nauk faryzeuszy. Używanie słowa „faryzeusz” jako synonimu obłudnika jest więc powszechnie postrzegane przez Żydów jako antysemickie.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01ENZG70VP5AZ3971D93MF4M14","categories":"rasa i narodowość","links":"[\"https://twitter.com/TheRaDR/status/1093962230369058816\"]","deleted":0,"clarification":null,"author":"ausir"},{"id":"01FNXMA0ZQ2XR2D0S3E6P7HV67","insteadOf":"gejowskie śluby|małżeństwo homoseksualne|homo rodzina|homo związek","say":"małżeństwa jednopłciowe|równość małżeńska|tęczowa rodzina|związek jednopłciowy|[męstwo](/terminologia#m%C4%99stwo)|[żeństwo](/terminologia#%C5%BCe%C5%84stwo)","because":"Równość małżeńska nie dotyczy wyłącznie osób homoseksualnych, ale również biseksualnych, itp. „Sex” w angielskim „same-sex marriage” odnosi się do płci, a nie seksualności. Unikajmy określeń mogących sprawić wrażenie, że sprowadzamy miłość, związki i małżeństwo wyłącznie do stosunków seksualnych oraz zakładania orientacji osób w związku („związek homo” zakłada, że obie osoby w relacji są lesbijkami lub gejami, a tak być nie musi).","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01EP7N1F8TAXQWMFA3MBCD5731","categories":"nieheteronormatywność","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Rony"},{"id":"01GGW6QV5NVS8WRBGX13M85EWQ","insteadOf":"genitalia męskie|genitalia żeńskie|pochwa (mówiąc o całym sromie)","say":"penis, jądra|srom, jajniki","because":"kobiety mogą mieć penisa, mężczyźni mogą mieć pochwę. Srom (wulwa) to nie tylko pochwa (wagina)","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":null,"categories":"transpłciowość,interpłciowość","links":"[\"https://www.interakcja.org.pl/slownictwo/\"]","deleted":0,"clarification":null,"author":null},{"id":"01FBMWQ74G6FZ8BBQSXN233CC1","insteadOf":"genitalia wadliwie rozwinięte|genitalia nieprawidłowo rozwinięte","say":"genitalia nietypowo rozwinięte|genitalia inaczej rozwinięte","because":"ponieważ zakłada że osoba interpłciowa urodziła się z złymi genitaliami, które w pewnych przypadkach należałoby skorygować (często wbrew woli lub korzystając z niewiedzy na temat interpłciowości)","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01EP7N1F8TAXQWMFA3MBCD5731","categories":"interpłciowość","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Rony"},{"id":"01F656V9PD5SFBRJP0541SGH3A","insteadOf":"głuchoniemamota|ślepogłuchoniemota","say":"głuchota|ślepogłuchota","because":"społeczności Głuchych i Głuchoślepych nie są \"nieme\" - mają własny język, w przypadku polskiej społeczności Głuchych jest to Polski Język Migowy, a Głuchoniewidomych - Polski Alfabet Lorma","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":null,"categories":"niepełnosprawność i neuroróżnorodność","links":"[\"https://pl.m.wikipedia.org/wiki/Alfabet_Lorma\"]","deleted":0,"clarification":null,"author":null},{"id":"01F6076QS6QYVDNK81CR7FR7PW","insteadOf":"gonada obojnacza","say":"gonada o utkaniu mieszanym","because":"\"obojnactwo\" to niewłaściwy termin","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":null,"categories":"interpłciowość","links":"[\"https://www.interakcja.org.pl/slownictwo/\"]","deleted":0,"clarification":null,"author":null},{"id":"01FQ730AYW68E0K2Q1Q08CYXT2","insteadOf":"gwałt na języku|gwałt na ekonomii|gwałt na logice","say":"zamieszanie, rozgardiasz|głupi argument|niepodobająca mi się zmiana|błąd językowy|błąd logiczny","because":"Rozmycie znaczenia słowa „gwałt” jest negatywnym zjawiskiem. Skoro nawet drobną zmianę w języku czy niepodobający się nam argument można tak nazwać, to daje to ludziom sygnał, że prawdziwy gwałt to w sumie nic takiego.\n\nGwałt to obrzydliwe przestępstwo seksualne. Nie obrażajmy jego ofiar i nie trywializujmy go poprzez rozmycie znaczenia słowa.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01FCX2B4983Q72JPKE8XS3QJHJ","categories":"","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Inge"},{"id":"01FCX5N41FD7TQ65E6J6SJZ0MA","insteadOf":"hermafrodytyzm|obojnactwo|międzypłciowość|interseksualność","say":"interpłciowość","because":"osoby interpłciowe to osoby o niedymorficznej płciowo anatomii (na poziomie chromosomów płci i/lub budowy ciała). Określenie \"hermafrodyta\" sugeruje, że osoba posiada \"dwa zestawy genitaliów\" (coś takiego się nie zdarza), jest nieprecyzyjne (istnieje wiele różnorodnych typów interpłciowości; medycyna odchodzi od stosowanych wcześniej określeń \"żeński/męski pseudohermafrodytyzm\" i \"prawdziwy hermafrodytyzm\") i może być stygmatyzujące (zob. \\[1]), podobnie \"obojnak\" (o obojnactwie można mówić w przypadku gatunków, których osobniki faktycznie posiadają jednocześnie męskie i żeńskie narządy rozrodcze, np. niektóre gatunki ślimaków, zob. \\[2]). Z kolei czasem spotykany (także w tekstach naukowych) termin \"interseksualność\" budzi (mylne w tym przypadku) skojarzenia seksualnością (por. homoseksualność, biseksualność etc.), stąd określenie \"interpłciowość\" jest bardziej właściwe (zob. \\[3]).Część osób interpłciowych stosuje też określenie \"zróżnicowany rozwój płciowy\", \"zróżnicowane cechy płciowe\", ale nie \"zaburzenia rozwoju płciowego\". zob. \\[4]. Interpłciowość to nie zaburzenie, tylko element ludzkiej różnorodności - nasze ciała są różne: mamy różne twarze, różne dłonie, różne włosy... nasze cechy płciowe także są różnorodne).","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01FCX2B4983Q72JPKE8XS3QJHJ","categories":"interpłciowość","links":"[\"https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16200837/\",\"https://pl.wikipedia.org/wiki/Hermafrodytyzm\",\"http://www.poradnikjezykowy.uw.edu.pl/wydania/poradnik_jezykowy.769.2019.10.07-M.Adamczyk.pdf\",\"https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28545802/\",\"https://www.interakcja.org.pl/slownictwo/\"]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Inge"},{"id":"01JHW8VWSYMJH1NMXM8QZ1KKFX","insteadOf":"histeryczka|atak histerii","say":"osoba wrażliwa|emocjonalna osoba|atak płaczu|atak paniki","because":"To pojęcie z definicji uznaje emocjonalne reakcje danej osoby za przesadne, co stygmatyzuje wyrażanie emocji, dokłada się do stereotypów o kobietach i jest ableistyczne w stosunku do osób wysoko wrażliwych i po traumie. Histeria historycznie była zaburzeniem obejmującym dzisiejsze zaburzenia dysocjacyjne, konwersyjne i nerwicowe, powstające często z powodu traumy. Początkowo diagnozowano ją wyłącznie u kobiet.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01JHW41X6AA8T4HEDTGA9F728D","categories":"zdrowie psychiczne,feminizm","links":"[\"https://sjp.pwn.pl/slowniki/histeryczka\"]","deleted":0,"clarification":null,"author":"teczowychaos"},{"id":"01FBHFMW836M7TW2P8YKHQMTS4","insteadOf":"Holocaust lub Holokaust","say":"Zagłada Żydów|Szoa lub Shoah","because":"Holokaoust to z gr. „całopalenie, ofiara całopalna”, co traktuje ofiary ludobójstwa jako jakąś „dar” dla bogów, oraz odczłowiecza je, ponieważ takie ofiary składano ze zwierząt","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":null,"categories":"rasa i narodowość","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":null},{"id":"01G8G4NS68F77BQDPJ67CVWFCA","insteadOf":"homofobia|[w odn. do wszystkich osób queerowych]","say":"kwirfobia|queerfobia|kłirfobia|lgbtfobia","because":"Jeżeli mówisz o dyskryminacji dotykających wszystkich osób queerowych, mów o kwirfobii, nie homofobii, ponieważ wymazuje to doświadczenia osób innych niż lesbijki i geje. Homoseksualność jest mimo wszystko najbardziej akceptowaną społecznie częścią społeczności queerowej i wiele osób akceptuje to, że można kochać kogoś tej samej płci, nie widząc lub nie akceptując przy tym osób transpłciowych, na spektrum aseksualności i aromantyczności, interpłciowych czy oczuwających pociąg do więcej niż jednej płci.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01EMPVS2T10S9X0440N47WF8N2","categories":"nieheteronormatywność,transpłciowość,interpłciowość","links":"[]","deleted":0,"clarification":"Chodzi o użycie w odniesieniu do wszystkich osób queerowych mimo że nazwa obejmuje tylko te homoseksaulne. Nie mówimy, żeby zupełnie nie używać tego określenia.","author":"andrea"},{"id":"01FDYS4P2QDCKAMCG7JE7T7KY5","insteadOf":"homoseksualizm, biseksualizm, aromantyzm …|aseksualista, heteroseksualista, aromantyk …","say":"homoseksualność, biseksualność, aromantyczność …|gejowość, lesbijskość, ...|aseksualni, heteroseksualni, aromantyczni ...|asy, heterycy, arosy ...","because":"słowo _homoseksualizm_ powstało w XIX wieku jako termin medyczny. -izmy to choroby (_artretyzm, reumatyzm, alkoholizm, hirsutyzm, gigantyzm_), postawy (_pacyfizm, weganizm_) lub ideologie/filozofie (_katolicyzm, feminizm, kubizm, modernizm_). Orientacja seksualna nie jest żadną z tych rzeczy, jest po prostu cechą, którą posiadamy. Seksualność (a nie _seksualizm_) odbiegająca od allocisheteronormatywności nie jest jednak zaburzeniem i nie powinna być nazywana w sposób sugerujący terminologię kliniczną i mający negatywne zabarwienie.\n\nPodobnie, _-ista/-istka/-iszczę_, to osoba prezentująca jakąś postawę (_pacyfistka_) lub wyznająca daną ideologię (_marksista_), stąd lepiej powiedzieć _osoba biseksualna_, _osoba aseksualna_, itd.\n\nKońcówka _-romantyzm_ budzi mylne skojarzenia z romantyzmem - epoką w historii sztuki i literatury oraz powoduje wrażenie, jakby aromantyczność była przeciwnością bycia „osobą romantyczną” (w sensie cechy).","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01EP7N1F8TAXQWMFA3MBCD5731","categories":"nieheteronormatywność","links":"[\"https://depotuw.ceon.pl/bitstream/handle/item/204/Doktorat-J.Rodzoch-Malek.pdf?page=91\"]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Rony"},{"id":"01F8JFVD48HKW6F3WAC26AXS47","insteadOf":"hormony żeńskie|hormony męskie","say":"estrogen i progesteron|testosteron i androgeny","because":"każda osoba niezależnie od płci ma estrogen, progesteron, testosteron i androgeny w różnych ilościach","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":null,"categories":"transpłciowość,interpłciowość","links":"[\"https://www.interakcja.org.pl/slownictwo/\"]","deleted":0,"clarification":null,"author":null},{"id":"01F636N93HYA9E209SB88T4CXJ","insteadOf":"identyfikować się |określać się|nazywać się","say":"być","because":"określenia identyfikuje, określa sprawiają wrażenie że transpłciowość to wymysł, ktosia może uznać, że osoby transpłciowe po prostu określają, nazywają, identiyfkują się w ten sposób a tak naprawdę są płcią którą im przypisano przy urodzeniu. To nie prawda. Osoby transpłciowe po prostu są tej płci.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01EMPW8ATKBXFBH2ZD40CJ1YKR","categories":"transpłciowość","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Sybil"},{"id":"01FBCFF8E3S9MWKQJX5FTSYD76","insteadOf":"Indianie|Indianki","say":"rdzenni mieszkańcy_nki Ameryki|rdzenni_e Amerykanie_nki|konkr. narody, np. Nawahowie, Jaganie [plemię utrwala stereotypy, Metysi nie są etnikum, Inuici nie są zaliczani do \"Indian\"]|tubylczy_e Amerykanie_nki","because":"Indianie to kolonialna nazwa wymyślona przez Krzysztofa Kolumba. Rdzenna ludność amerykańska zwykle preferuje inne nazwy.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":null,"categories":"rasa i narodowość","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":null},{"id":"01GQWT8A1JQAHV4RE13VQ6WWE8","insteadOf":"inwalidztwo|kalectwo|wada|defekt|upośledzenie|ułomność","say":"niepełnosprawność","because":"te określenia traktują niepełnosprawność jako coś złego, a takie osoby jako \"niepełne\" i nieważne","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01EMPVS2T10S9X0440N47WF8N2","categories":"niepełnosprawność i neuroróżnorodność","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"andrea"},{"id":"01FG1NT6HPTRTMZQTDSQ3A9QJH","insteadOf":"jestem czyst_","say":"badał_m się niedawno i nie mam żadnych chorób wenerycznych","because":"HIV-pozytywność czy zarażenie inną chorobą przenoszoną drogą płciową nie czyni osoby „nieczystą”. Zamiast stygmatyzować, promujmy bezpieczny seks i częste badania.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":null,"categories":"","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":null},{"id":"01H0QDX9VBQBX1YTDBDS2S90Z6","insteadOf":"kabała|\"nie pakuj się w tą kabałę\"","say":"brednie, niedorzeczności|trudne położenie, kłopoty","because":"Kabała to system kosmologiczny i filozoficzny, praktyka mistyczna wywodząca się z judaizmu. Używanie go jako synonim problemów lub bredni może być uważane za antysemickie.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01GH1T2K09232R2KPSPE1EAMZC","categories":"rasa i narodowość","links":"[]","deleted":0,"clarification":"Chodzi oczywiście o użycie w tym pejoratywnym znaczeniu. Nie mówimy, żeby zupełnie nie używać tego określenia.","author":"maidenztearz"},{"id":"01JGSF2JQ2TAXKQSHRFKQ1Z5DT","insteadOf":"kanibalizm","say":"nekrofagia|ludożerstwo|antropofagia ","because":"słowo „kanibalizm” pochodzi od Karaibów (rdzennych mieszakńców Antyli). Rzekome spożywanie przez nich ludzkiego mięsa było używane jako pretekst w licznych masakrach i ostatecznym ludobójstwie","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01GP8XB67EQT6XPQ35RVCDS2R0","categories":"rasa i narodowość","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"WishIWasACat"},{"id":"01FCGKSJ0MW0T780GQDPP2RCSA","insteadOf":"karłowatość","say":"niskorosłość","because":"słowo posiada negatywne konotacje.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01EMPVS2T10S9X0440N47WF8N2","categories":"niepełnosprawność i neuroróżnorodność","links":"[\"https://www.youtube.com/watch?v=LiVRl-WKzR8&t=114s&ab_channel=Kasiadzia%C5%82a%21\"]","deleted":0,"clarification":null,"author":"andrea"},{"id":"01HAHP3592RB8CV31XQ5MH6YGV","insteadOf":"kobieta|człowiek z macicą","say":"człowiek mogący zajść w ciążę|ludzie zagrożoni rakiem piersi","because":"zamiast używać nieprecyzyjnych terminów, najlepiej od razu wskazać o co dokładnie chodzi. Nie wszyscy ludzie z macicą mogą (czy chcą) zajść w ciążę i na odwrót.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01HAFQF0PW38SC8WJHEC9J75MX","categories":"interpłciowość,transpłciowość","links":"[\"https://www.interakcja.org.pl/slownictwo/\"]","deleted":0,"clarification":"Chodzi oczywiście o użycie w tym pejoratywnym znaczeniu. Nie mówimy, żeby zupełnie nie używać tego określenia.","author":"slupskibartosz"},{"id":"01FEBAQQNCXP5AM1J2QF4FCGAY","insteadOf":"kochający inaczej","say":"osoby homoseksualne, biseksualne, …","because":"Osoby nieheteronormatywne nie kochają „inaczej” czy „gorzej” niż osoby heteroseksualne.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01EMPVS2T10S9X0440N47WF8N2","categories":"","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"andrea"},{"id":"01FFMW3GADA579HBYD7YC42MAD","insteadOf":"Kochajmy się jak bracia, liczmy się jak Żydzi.","say":"Kochajmy się jak rodzeństwo, ale niech każde z nas dba o swoje interesy.","because":"utrwalanie stereotypów o osobach narodowości Żydowskiej","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01FCX2B4983Q72JPKE8XS3QJHJ","categories":"rasa i narodowość","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Inge"},{"id":"01F5ZFB3Q7937Z0NKB2J06QHBC","insteadOf":"kocia wiara","say":"Chrześcijański Zbór Świadków Jehowy","because":"określenie to jest deprymujące wobec tej religii","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":null,"categories":"","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":null},{"id":"01FTEGX2QWFE09CDD93M8R4H64","insteadOf":"kolor cielisty|kolor naturalny","say":"kolor kremowy","because":"Skóra człowieka może mieć różne kolory i odcienie od kremowego przez śniady po różne odcienie brązowego.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01EP7N1F8TAXQWMFA3MBCD5731","categories":"rasa i narodowość","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Rony"},{"id":"01G39PVYN0H0CQVKT89P0GPKQ3","insteadOf":"kolorowi","say":"os. niebiałe|ludzie koloru","because":"W Polsce \"kolorowi\" jest używane często w pogardliwym tonie.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":null,"categories":"rasa i narodowość","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":null},{"id":"01GEW56VKT9YRG4H1DKC5G7BRH","insteadOf":"lawinowo rośnie (np. liczba osób transpłciowych)","say":"szybko, raptownie, wykładniczo","because":"Mówienie o ludziach językiem używanym do opisywania kataklizmów służy dehumanizowaniu ich oraz przedstawieniu ich jako zagrożenia. Nie ma żadnej maksymalnej „akceptowalnej” liczby osób transpłciowych, niebinarnych czy ogólnie querrowych, jest nas po prostu tyle, ile jest – więc nie sugerujmy naszym doborem słownictwa, że we wzroście liczby osób nie bojących się wyjść z szafy kryje się jakieś zagrożenie.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01EMPVS2T10S9X0440N47WF8N2","categories":"transpłciowość,nieheteronormatywność","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"andrea"},{"id":"01FBMWZN087KZWMXTHM0RYJ3NB","insteadOf":"lekkie obyczaje|rozwiązłość","say":"posiadanie wielu partnerów seksualnych","because":"duża ilość seksu i partnerów jest w porządku i nie powinna być stygmatyzowana, mała zresztą też","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01EP7N1F8TAXQWMFA3MBCD5731","categories":"","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Rony"},{"id":"01FCX5TKKRREQZ984D08E6JPKC","insteadOf":"lumpstwo|żulstwo|menelstwo|lujstwo","say":"bezdomność|kryzys bezdomności","because":"kryzys bezdomności jest problemem złożonym i osoby w nim zasługują na szacunek","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01FCX2B4983Q72JPKE8XS3QJHJ","categories":"ubóstwo","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Inge"},{"id":"01JHW51V9HQQQCE1KDCW1PCJ1H","insteadOf":"ma rozdwojenie jaźni","say":"ciągle zmienia zdanie|nie może się zdecydować|nie wie, czego chce|ma dwa oblicza","because":"Używanie przestarzałej nazwy dysocjacyjnego zaburzenia tożsamości w sposób pejoratywny jest stygmatyzujące wobec osób z tym zaburzeniem, a dodatkowo może wywoływać błędne przekonanie, że polega ono tylko na posiadaniu wewnętrznych konfliktów, obecnych w mniejszym lub większym stopniu u każdej osoby.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01JHW41X6AA8T4HEDTGA9F728D","categories":"zdrowie psychiczne","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"teczowychaos"},{"id":"01FD0AH8HS3XVYWWF9YWA87HHC","insteadOf":"mańkut|mańkuctwo","say":"osoba leworęczna|leworęczność","because":"słowo „mańkut” jest obraźliwe i pejoratywne. Pochodzi ono od francuskiego „manque” (znaczącego: „niedostatek”, „mankament”, „manko”) lub włoskiego „mancanzo” („brak”, „wada”). Leworęczność to nie jest mankament ani wada, a zwyczajna różnorodność ludzka.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01EP7N1F8TAXQWMFA3MBCD5731","categories":"","links":"[\"https://www.polskieradio.pl/23/266/Artykul/185689,Lepsze-czasy-dla-leworecznych\"]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Rony"},{"id":"01G54712E6H1VR283YMP5P3RXP","insteadOf":"marsz życia, marsz dla rodziny|być za życiem|bronić życia|obrońc_ życia|Cywilizacja Śmierci","say":"marsz anti-choice, marsz patriarchalny|być anti-choice, być przeciwko aborcji|być przeciwko aborcji|przeciwnik_ aborcji|libertynizm, wolność seksualna","because":"Związki wyznaniowe (głównie Kościół Katolicki) określają pojęcie życie w kontekście zakazywania aborcji, związku cismężczyzna-ciskobieta, \"Obrońc_ życia\" często sprzeciwają się prawom osób nieheteronormatywnych i niebinarnych.\nW kontekście  życia, marszy dla życia nie wspomina się o prawach człowieka, walce z niewolnictwem, problemem przemocy, ubóstwem, głodem itd. \nOkreślenie \"Cywilizacja Śmierci\" jest używane jedynie w kontekście promiskuityzmy, wolności seksualnej, jest krzywdzące wobec osób niemonogamicznych. W kontekście Kościoła Karolickiego jest oksymoronem, gdyż to w dawnych wiekach Kościół przyczynił się min. do inkwizycji, palenia czarownic, wspierania skrajnie prawicowych dyktatur i pseudo-państw faszystowskich, itd. \n","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01G4SP205A42QCKHM05MV60C1Q","categories":"","links":"[\"\"]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Kira_Vasiliki"},{"id":"01FA0WE557YGEN2XKNJ7K8H64F","insteadOf":"męska decyzja","say":"zdecydowana, odważna decyzja|dojrzała decyzja","because":"łączenie odwagi i zdecydowania z mężczyznami jest seksistowskie. ","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01F2R91GTPC4331WBVKZGPZFNT","categories":"feminizm","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Koszmareczek"},{"id":"01G5Q5A2SWRBRRCKNYAD805JBW","insteadOf":"męstwo|mężnx","say":"odwaga, bohaterstwo, nieustraszoność|odważnx, bohaterskx, nieustraszonx","because":"patriarchalne myślenie łączy pozytywne cechy takie jak odwaga z męskością, co widać w języku. Stąd warto używać terminu niezwiązanego z płcią. Czasem, dla podkreślenia odwagi kobiet, używa się terminu żeństwo.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01EMPVS2T10S9X0440N47WF8N2","categories":"feminizm","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"andrea"},{"id":"01FCVQCPTQS0KRT42KQS0J4K0W","insteadOf":"mieć kogoś","say":"być w związku","because":"osoby partnerskie nie są naszą własnością i dobrze byłoby to w języku zaznaczać.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01EMPW8ATKBXFBH2ZD40CJ1YKR","categories":"","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Sybil"},{"id":"01FE392VGYRTMP18EFSAY58WV3","insteadOf":"mniejszości seksualne","say":"grupy marginalizowane ze względu na …|społeczność LGBTQ+|osoby LGBTQ+|osoby queerowe","because":"Poprawnie opisuje to kim jesteśmy, i stawia to na pierwszym planie opresję, której doświadczamy. Skłania do pytań o to, kto i jak daną grupę margninalizuje, i jak można temu zaradzić – w przeciwieństwie do słowa „mniejszość”, które skłania głównie do liczenia statystyk demograficznych, i do dyskusji na temat tego, jak bardzo większość ma dzięki swojej liczebności „prawo” do dominowania nad mniejszością. Chcemy być widziane jako ludzie, jako osoby zasługujące na pełnię praw, a nie tylko jako liczby w równaniu władzy i dyskryminacji.\n\nInnym argumentem za rezygnacją z tego określenia jest fakt wykluczania nim z dyskusji osób innych niż allo cis homo i allo cis bi, bo pojęcie to koncentruje się na orientacji seksualnej/seksualności, gdy do społeczności należą także m.in. osoby aromantyczne i transpłciowe, które mierzą się z innym rodzajem opresji niż allo cis homo i allo cis bi, niezwiązanych z „seksualnością”.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01FCX2B4983Q72JPKE8XS3QJHJ","categories":"nieheteronormatywność,transpłciowość,interpłciowość","links":"[\"https://avris.it/blog/opresja-to-nie-statystyka\"]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Inge"},{"id":"01JHWATJJ41B9X54QSAYVDMH58","insteadOf":"moje duchowe zwierzę","say":"ja jako zwierzę|zwierzę, z którym się utożsamiam","because":"Koncept duchowych zwierząt wywodzi się z kultur rdzennych plemion Ameryki, dla których ma duże religijne i kulturowe znaczenie. Osoby należące do tych kultur proszą o zaprzestanie używania go przez inne osoby w kontekście utożsamiania się z jakimś zwierzęciem lub rzeczą.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01JHW41X6AA8T4HEDTGA9F728D","categories":"rasa i narodowość","links":"[\"https://www.housing.wisc.edu/2024/11/inclusive-language-series-indigenous-terms/\",\"https://americanindian.si.edu/nk360/informational/native-american-spirit-animal\"]","deleted":0,"clarification":"Chodzi oczywiście o użycie w kontekście zawłaszczenia kulturowego. Nie mówimy, żeby zupełnie nie używać tego określenia.","author":"teczowychaos"},{"id":"01FRR08QE0XG92BY748PD0ASBS","insteadOf":"Mulat_ka","say":"osoba o pochodzeniu mieszanym|Czarnx|Brązowx","because":"Określenie \"Mulat_ka\" jest związane z one drop rule i kastą, dlatego wiele osób o mieszanym pochodzeniu nie chce być tak nazywanymi.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01EP7N1F8TAXQWMFA3MBCD5731","categories":"rasa i narodowość","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Rony"},{"id":"01F3SPTSRS5HZG0NBPJ8Q8J1JD","insteadOf":"murzynek","say":"ciasto kakaowe","because":"rasistowska nazwa ciasta","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":null,"categories":"rasa i narodowość","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":null},{"id":"01G4YVVHRR8Z693G5HQXBVKG0Y","insteadOf":"Murzyni_nki|Negroidzi_dki/Kongoidzi_dki|Asfalt|Guma|Czarnuch_|Małpa","say":"Czarni_e/Czarnoskórzy_re|Afrykanie_nki","because":"Określenia te mają negatywne skojarzenia. Pochodzą z pseudonaukowej teorii ras, obalonej przez współczesne badania genetyczne.\n\nPamiętajmy też, żeby nie mylić rasy z miejscem zamieszkania. Słowa \"Czarnoskrórzy_re\" i \"Afrykanie_nki\" nie są wymienne. Nie każda Afrykanka jest czarnoskóra, nie każda czarnoskóra jest Afrykanką.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01EMPVS2T10S9X0440N47WF8N2","categories":"rasa,rasa i narodowość","links":"[\"http://kosmos.icm.edu.pl/PDF/2009/273.pdf\"]","deleted":0,"clarification":null,"author":"andrea"},{"id":"01F60C22RS8W5SN4QN11R8XFRY","insteadOf":"Na Białoruś/Litwę/Ukrainę","say":"Do Białorusi/Litwy/Ukrainy","because":"Patrz: na Litwie/na Ukrainie/na Białorusi","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":null,"categories":"","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":null},{"id":"01F5ZMKMK98Z67KYS5VS8Y5QWG","insteadOf":"na Litwie|na Ukrainie|na Białorusi","say":"w Litwie|w Ukrainie|w Białorusi","because":"przyimek „_na_” z tymi państwami pozostał w języku z czasów, kiedy należały one do Rzeczypospolitej. Teraz, kiedy są niepodległe, wyraża to umniejszający i feudalny stosunek wobec nich.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":null,"categories":"rasa i narodowość","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":null},{"id":"01FPQENWGN4W6T8VYZJA4D6E86","insteadOf":"nielegalne_i migrantki_ci|nielegalne_i uchodźczynie_cy","say":"migrantki_ci o nieuregulowanym statusie|osoby przekraczające granicę bez dokumentów|uchodźczynie_cy przed złożeniem wniosku o azyl","because":"Człowiek nie może być nielegalny. Nielegalny może być najwyżej czyn, jednak według Konwencji Genewskiej osoba, której zagraża niebezpieczeństwo, może przekroczyć granicę.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01FCX2B4983Q72JPKE8XS3QJHJ","categories":"rasa i narodowość","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Inge"},{"id":"01FD9Z99ZB4GKSQ443W2C6YNZ8","insteadOf":"normaln_|zwykł_|zwyczajn_","say":"przeciętn_|typow_","because":"nazywanie większości „normalnymi”, „zwykłymi” lub „zwyczajnymi” jest alienujące wobec osób z grup marginalizowanych i prowadzi do ich wykluczania – jest to pierwszym krokiem w piramidzie nienawiści wg Gordona Allporta.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01EP7N1F8TAXQWMFA3MBCD5731","categories":"nieheteronormatywność,transpłciowość,rasa i narodowość,niepełnosprawność i neuroróżnorodność,interpłciowość,ubóstwo,zdrowie psychiczne,feminizm","links":"[\"https://1.bp.blogspot.com/-TLoU455FCi0/XTSqWNizOFI/AAAAAAAAMxA/9t5jcyt_GvM9cmJJpAw3z8nAGPTa6Mx9ACLcBGAs/s1600/piramida%2Bnienawi%25C5%259Bci.jpg\"]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Rony"},{"id":"01F61QDCQP8QCF8AMJHGFDTSK2","insteadOf":"normalna budowa ciała","say":"typowa budowa ciała","because":"osoby są zbudowane w bardzo różny sposób, niektóre inaczej niż typowi chłopcy czy dziewczynki","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":null,"categories":"interpłciowość","links":"[\"https://www.interakcja.org.pl/slownictwo/\"]","deleted":0,"clarification":null,"author":null},{"id":"01F5ZMWJ3VGQZ05ZFCBW0KQ956","insteadOf":"obie płcie","say":"wszystkie płcie|różne płcie","because":"czy to pod względem chromosomalnym, genetycznym, fenotypowym czy społecznym; czy to w rozumieniu “płci biologicznej” (sex) czy “płci kulturalnej” (gender) – istnieją więcej niż dwie opcje.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":null,"categories":"interpłciowość,transpłciowość","links":"[\"https://twitter.com/RebeccaRHelm/status/1207834357639139328\",\"http://avant.edu.pl/wp-content/uploads/R_Zieminska_Teoria_feministyczna_a_niebinarne_pojecie_plci.pdf\",\"https://www.interakcja.org.pl/slownictwo/\"]","deleted":0,"clarification":null,"author":null},{"id":"01G4SSJA608HG945YMZBEBGPMX","insteadOf":"onanizm","say":"masturbacja","because":"Słowo „onanizm” pochodzi z Biblii (Rdz 38), od imienia Onana, który został ukarany przez Jahwe śmiercią za unikanie wykonania prawa lewiratu. Miał bowiem obowiązek spłodzić dziecko żonie swojego zmarłego brata (!!!) i wiedział, że nie będzie ono uznane za jego, lecz brata, więc współżył z nią, ale kończył na zewnątrz. Przez Kościół katolicki ta opowieść jest używana jako narzędzie demonizacji masturbacji i dowód, że nie podoba się ona bogu – mimo że jest to historia nie o masturbacji, a o… stosunku przerywanym i obchodzeniu prawa spadkowego.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01EMPVS2T10S9X0440N47WF8N2","categories":"","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"andrea"},{"id":"01FA0NAZ67JARHKD8ZK9XGWSA3","insteadOf":"opalić się na Murzyna","say":"bardzo się opalić|opalić się na ciemno","because":"rasizm wobec osób czarnoskórych","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01F2R91GTPC4331WBVKZGPZFNT","categories":"rasa i narodowość","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Koszmareczek"},{"id":"01FDTNAG6CGJAM92KE5JW044KD","insteadOf":"orientacja psychoseksualna","say":"orientacja","because":"pojęcie to wymazuje osoby wariorientalne (zobacz: „wariorientacja” w słowniku terminologii) oraz określające siebie wyłącznie terminami niepowiązanymi z orientacją seksualną (np. archaro – będące wyłącznie aromantyczne).","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01EP7N1F8TAXQWMFA3MBCD5731","categories":"nieheteronormatywność","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Rony"},{"id":"01FWDCTVZZQ47TZPAG4W02E0TW","insteadOf":"osoba z autyzmem|np. osoba z autyzmem|np. „onx ma autyzm”|mieć autyzm","say":"osoba autystyczna|np. „ona jest autystką”|osoba na spektrum autyzmu/autystycznym|np. „jestem na spektrum autystycznym”|być autyst*ą","because":"używanie konstrukcji „z czymś” i „mieć” odcina cechy od osoby, a nie są wcale obraźliwe, więc nie należy ich traktować jako coś negatywnego, są to ważne aspekty czyjejś osobowości.\nWarto jednak pamiętać, że dotyczy to mówienia o ogóle. Jeśli osoba używa określeń „z autyzmem” czy „mieć autyzm” i prosi, aby tak o niej mówiono – róbmy to.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":null,"categories":"niepełnosprawność i neuroróżnorodność","links":"[\"https://www.tiktok.com/@happiness.of.riley/video/7066192243152981253?_t=8Pzlh204Keb&_r=1\"]","deleted":0,"clarification":null,"author":null},{"id":"01FDYNG9YZSN3AJWV2YGBFAXR2","insteadOf":"osoby o odmiennej orientacji|osoby o innej orientacji","say":"osoby homoseksualne, biseksualne, ...|osoby LGBTQ+|osoby nieheteronormatywne","because":"Nie przedstawiajmy heteroseksualności jako jedynej słusznej orientacji. Wszystkie pozostałe są równie zdrowymi i normalnymi rodzajami pociągu, a nie tylko odstępstwem od normy.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01EMPVS2T10S9X0440N47WF8N2","categories":"nieheteronormatywność","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"andrea"},{"id":"01F7A57P4MM432CF7WNMWEQNTB","insteadOf":"oszwabić","say":"oszukać","because":"germanofobiczne określenie","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01EMPW8ATKBXFBH2ZD40CJ1YKR","categories":"rasa i narodowość","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Sybil"},{"id":"01FCX2GJQZENHF2W5YV9RX9WAF","insteadOf":"„Panie i Panowie”","say":"„Szanowni Państwo”|„Szanowne Państwo”|„Szanowne Osoby”|,,Proszę Państwa\"","because":"nie wszystkie osoby to Panie lub Panowie","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01FCX2B4983Q72JPKE8XS3QJHJ","categories":"transpłciowość,interpłciowość","links":"[\"https://www.interakcja.org.pl/slownictwo/\"]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Inge"},{"id":"01G4129AJV04PAPW8HNNFSC8CY","insteadOf":"patronat","say":"genetriat|matronat|opieka|mecenat|egida","because":"słowo patron pochodzi od łacińskiej nazwy ojca. Organizacje feministyczne często używają, dla walki z męską dominacją jezykową, słowa matronat, pochodzącego od matki. Neutralnym płciowo określeniem byłby genetriat, pochodzący od łacińskich słów genitor/genetrix, oznaczających rodziciela/rodzicielkę","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01EMPVS2T10S9X0440N47WF8N2","categories":"feminizm","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"andrea"},{"id":"01JHW7M3XQGCR934QA8PMKEGDQ","insteadOf":"pedofil|pedofilia|zoofil|zoofilia","say":"gwałciciel dzieci|molestowanie dzieci|gwałciciel zwierząt|molestowanie zwierząt","because":"Używanie pedofilii jako synonimu gwałcenia dzieci utrwala błędne przekonanie, że każda osoba wykorzystująca dzieci cierpi na zaburzenie pedofilne i że każda osoba pedofilna molestuje dzieci (analogicznie z zoofilią). Stygmatyzuje to osoby z zaburzeniami parafilnymi i utrudnia im udanie się po pomoc w sytuacji ryzyka wyrządzenia komuś krzywdy z powodu swojej seksualności.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01JHW41X6AA8T4HEDTGA9F728D","categories":"zdrowie psychiczne,nieheteronormatywność","links":"[\"https://oko.press/pedofilia-nie-jest-jedyna-przyczyna-czynow-pedofilnych-wiekszosci-sprawcow-chodzi-o-cos-innego-rozmowa\"]","deleted":0,"clarification":"Chodzi oczywiście o użycie w tym pejoratywnym znaczeniu. Nie mówimy, żeby zupełnie nie używać tych określeń.","author":"teczowychaos"},{"id":"01F3MXPBF4TN12HH1E8NGRKZ3E","insteadOf":"Pekin","say":"blok o bardzo wielu mieszkaniach","because":"rasistowskie określenie wywodzące się z dużej liczby ludności stolicy Chin","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":null,"categories":"rasa i narodowość","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":null},{"id":"01FBMYA65P8C5CE20Z46FG8YKW","insteadOf":"Pepik","say":"Czech","because":"to obraźliwe określenie na Czechów.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01EP7N1F8TAXQWMFA3MBCD5731","categories":"rasa i narodowość","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Rony"},{"id":"01G4SX3WKKMWEK91E2XX7ZY877","insteadOf":"Pies Cię jebał|Na Psa urok|Łgać jak Pies|psia pogoda|Pies go lizał |Pies jebany","say":"Wiatr Cię dmuchał|Tfu, a kysz!|Kłamać jak z nut|brzydka pogoda|A Czort go wziął!|Co za głupek!","because":"Słowo \"Pies\" nie ma nic wspólnego z psami. Ma ono konotacje historyczne i dawniej było pejoratywnym określeniem dotyczącym osób, głównie wyznających Islam. Słowo to ma charakter obraźliwy.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01G4SP205A42QCKHM05MV60C1Q","categories":"rasa i narodowość","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Kira_Vasiliki"},{"id":"01G4YWGQB1B477W5VPWKY68PXX","insteadOf":"Piguła","say":"Pielęgniarka","because":"Okraślenie to jest seksistowskie, opiera się na stereotypie pielęgniarki jako osoby służącej.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01G4SP205A42QCKHM05MV60C1Q","categories":"","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Kira_Vasiliki"},{"id":"01G53XVQJXP105E5QP8JZ03GRM","insteadOf":"PiSlam ","say":"PiSokracja|rządy PIS-u","because":"dyskryminaja osób wyznających islam, stereotypizacja tej religii jako autorytarnej","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01G4SP205A42QCKHM05MV60C1Q","categories":"rasa i narodowość","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Kira_Vasiliki"},{"id":"01FD7DQQ7SPGHTAATXBKPKM3VP","insteadOf":"pizda|ciota|cipa","say":"tchórz, tchórzyni|ciamajda|trzęsidupa|cykor, cykorka","because":"wulwa i wagina to nie symbol słabości. To rzecz neutralna i naturalna, którą ma część ludzi na świecie.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01EP7N1F8TAXQWMFA3MBCD5731","categories":"feminizm","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Rony"},{"id":"01FCGMZEEE7BZHRNVQ551KTMS3","insteadOf":"płeć biologiczna","say":"płeć metrykalna|płeć przypisana przy urodzeniu|kariotyp, budowa anatomiczna itd.","because":"w przypadku osób transpłciowych, mówiąc o \"płci biologicznej\" najczęściej mamy na myśli ich płeć metrykalną (przypisaną przy urodzeniu na podstawie wyglądu zewnętrznych genitaliów); lepiej wyrazić się precyzyjnie.\r\nNatomiast sama \"płeć biologiczna\" jest dużo bardziej złożona niż może się wydawać: zawierają się w niej m.in. kariotyp, budowa genitaliów i gonad, poziom estro- i androgenów oraz tzw. drugo-, a w niektórych klasyfikacjach także trzeciorzędowe cechy płciowe. Każdy z tych poziomów ma charakter spektralny. Jeśli chcesz odnieść się do któregoś z tych aspektów, zrób to precyzyjnie, np. mówiąc o kariotypie czy posiadaniu konkretnych cech anatomicznych. Zobacz też hasło [płeć biologiczna](/terminologia/#płeć%20biologiczna) w naszym słowniku terminologii.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01EP5KZNBCCAD2024012HFMCR3","categories":"transpłciowość,interpłciowość","links":"[\"https://www.interakcja.org.pl/slownictwo/\",\"http://avant.edu.pl/wp-content/uploads/R_Zieminska_Teoria_feministyczna_a_niebinarne_pojecie_plci.pdf\"]","deleted":0,"clarification":null,"author":"szymon"},{"id":"01FBMYNH7Y94DM1ZW47QT93ZMV","insteadOf":"płeć nieokreślona (o niebinarności)","say":"niebinarność","because":"niebinarność jest płcią określoną i nazywanie jej „nieokreśloną” jest wobec osób niebinarnych krzywdzące.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01EP7N1F8TAXQWMFA3MBCD5731","categories":"transpłciowość,nieheteronormatywność","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Rony"},{"id":"01FD7DT0J9HAE5YVDFGTDYDXFP","insteadOf":"płeć piękna|płeć brzydka","say":"kobiety|mężczyźni|osoby niebinarne","because":"wszystkie płci są piękne","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01EP7N1F8TAXQWMFA3MBCD5731","categories":"transpłciowość,interpłciowość","links":"[\"https://www.interakcja.org.pl/slownictwo/\"]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Rony"},{"id":"01F3SPRZ61HB076D2TEDA49ECJ","insteadOf":"płeć przeciwna","say":"inna płeć","because":"płeć to wielowymiarowe spektrum, trudno więc mówić tu o przeciwnej płci","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":null,"categories":"transpłciowość,interpłciowość","links":"[\"https://www.interakcja.org.pl/slownictwo/\"]","deleted":0,"clarification":null,"author":null},{"id":"01FPQDMJB9JJ5SJE8695Z6X9BE","insteadOf":"pocałunek murzynka","say":"brownie","because":"Rasistowska nazwa ciasta","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01FCX2B4983Q72JPKE8XS3QJHJ","categories":"rasa i narodowość","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Inge"},{"id":"01K2AXZQVGV41D8K81P07Q794E","insteadOf":"potrzebnx jak kurwie majtki","say":"potrzebnx jak rybie rower|potrzebnx jak wrzód na dupie|potrzebnx jak piąte koło u wozu|potrzebnx jak królikowi ręcznik","because":"frazeologizm stygmatyzuje osoby pracujące seksualnie, plus praca taka nie ogranicza się jedynie do uprawiania seksu waginalnego i majtki osobie się jak najbardziej w pracy przydają.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01G1DNQWBQJY3A3VNKGQ7GA2BN","categories":"","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Edith2k9"},{"id":"01G4SW4WW3PGHGCN02WY5E8ZJ2","insteadOf":"poturczeniec","say":"osoba, która przeszła na Islam. lojaln* /wiern* Imperium Osmańskiego ","because":"Słowo jest obecnie dosyć rzadko używane, spotykane często w historiografii czy literaturze dawnej. Ma konotacja związane z lojalnością Imperium Osmańskiego i przejściem na Islam. Dziś słowo zmieniło konotacje i jest obraźliwe wobec wyznawców Islamu, jak i osób pochodzenia tureckiego. W tekstach historiograficznych i historycznych powinno być zastępowane słowem \"lojaln*\" czy innymi słowami pokrewnymi takimi jak np. \"wiern*\".","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01G4SP205A42QCKHM05MV60C1Q","categories":"rasa i narodowość","links":"[]","deleted":0,"clarification":"W historiografii chorwackiej często pojawia się określenie \"poturica\" jako osoby wyznającej islam i lojalnej Imperium Osmańskiemu","author":"Kira_Vasiliki"},{"id":"01FDESYZX5W43EVNQVW32VNTRN","insteadOf":"preferowane imię|preferowane zaimki","say":"używane imię|używane zaimki|czyjeś imię|czyjeś zaimki","because":"termin preferowane sugeruje, że jest to coś, co osoba woli, ale rozmówca_czyni nie musi tego wybrać - używane jest terminem lepszym","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01FCX2B4983Q72JPKE8XS3QJHJ","categories":"transpłciowość","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Inge"},{"id":"01G0GXN72ZK14Q5BTMZ632137A","insteadOf":"problem (niebinarności, homoseksualności, …)","say":"kwestia|sprawa|zagadnienie|temat","because":"Choć słowo „problem” może być używane w neutralnym znaczeniu „interesujące zagadnienie”, to w wielu kontekstach może być wtedy błędnie odbierane jako negatywne. Na przykład słysząc o „naukowcach zajmujących się problemem niebinarności” wiele osób może wysnuć wniosek, że naukowcy traktują niebinarność jako problem. Lepiej użyć któregoś z bardziej jednoznacznych synonimów.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01EMPVS2T10S9X0440N47WF8N2","categories":"","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"andrea"},{"id":"01JHW688ZB199QEEXPFP6SAD19","insteadOf":"przemoc narcystyczna","say":"przemoc|manipulacja|uprzedmiotawianie|wykorzystywanie","because":"To sformułowanie jest stygmatyzujące wobec osób z osobowością narcystyczną, przez utrwalanie błędnych przekonań, że wszystkie osoby z tym zaburzeniem stosują przemoc i że wszystkie osoby stosujące pewne rodzaje przemocy są narcystyczne.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01JHW41X6AA8T4HEDTGA9F728D","categories":"zdrowie psychiczne","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"teczowychaos"},{"id":"01FDYMMD7HZ36RP0DGCR2PDVPM","insteadOf":"przyznać się do…","say":"ujawnić się|dokonać coming outu|wyjść z szafy|wyjść z ukrycia","because":"Bycie osobą queerową nie jest niczym niemoralnym ani powodem do wstydu. Nie używajmy określeń przedstawiających niecisheteronormatywność jako coś złego czy wstydliwego.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01EMPVS2T10S9X0440N47WF8N2","categories":"nieheteronormatywność,transpłciowość,interpłciowość","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"andrea"},{"id":"01JHW6K9GP8M0NRP6J6EJVWVGY","insteadOf":"psychopata|socjopata","say":"bez empatii|okrutnx|potwór","because":"Używanie tych określeń wobec szczególnie okrutnych osób jest stygmatyzujące dla osób z osobowością antyspołeczną.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01JHW41X6AA8T4HEDTGA9F728D","categories":"zdrowie psychiczne","links":"[]","deleted":0,"clarification":"Chodzi oczywiście o użycie w tym pejoratywnym znaczeniu. Nie mówimy, żeby zupełnie nie używać tych określeń.","author":"teczowychaos"},{"id":"01FCX2REERHEJEPYGS3YESF4V4","insteadOf":"relacje damsko-męskie","say":"relacje romantyczne|relacje miłosne|romans","because":"określenie to jest heteroseksistowskie, bo sugeruje, że wyłącznie osoby heteronormatywne mogą się zakochiwać, mieć romanse i wchodzić w relacje romantyczne, a tymczasem osoby nieheteronormatywne także mogą doświadczać zakochania i być w relacjach miłosnych. Poza tym, nie każde relacje między kobietą a mężczyzną są relacjami romantycznymi.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01FCX2B4983Q72JPKE8XS3QJHJ","categories":"nieheteronormatywność","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Inge"},{"id":"01G4YSWXFGFVD2QNVAJB04HTVN","insteadOf":"Robić coś jak biali ludzie|Biały Murzyn","say":"Robić coś jak należy|osoba pracowita","because":"W wyrażeniu \"robić coś jak biali ludzie\" tkwi założenie, że osoby niebiałe są gorsze. Jest to rasistowskie. Słowo \"Biały Murzyn\", ma charakter rasistowski i kolonialny wskazujący na supremację osób białych.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01G4SP205A42QCKHM05MV60C1Q","categories":"rasa i narodowość","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Kira_Vasiliki"},{"id":"01J6AVDS4F2C5GCWHRM7FYJQN7","insteadOf":"robić kurwę z logiki","say":"robić coś bez sensu","because":"Stygmatyzowanie osób pracujących seksualnie.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01J6AV70H6DWBT9X3NW7RPSQKK","categories":"","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"socja"},{"id":"01F3MW2KM37SFDY64JDC1GEB6K","insteadOf":"robić za Murzyna|Murzyn","say":"robić za frajer|frajer","because":"w znaczeniu robienia za darmo lub po niskiej cenie określenie stosowane wobec osób czarnoskórych jest rasistowskie","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":null,"categories":"rasa i narodowość","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":null},{"id":"01F3MWTYYNPVK6BVFVZZ8MSAK7","insteadOf":"rodzaj nijaki","say":"rodzaj neutralny","because":"słowo nijaki, choć jest dosłownym tłumaczeniem łacińskiego neuter i greckiego οὐδέτερος (udeteros), to nabrało w języku polskim negatywnego znaczenia - jako bezbarwny, bezpłciowy, lichy. Skoro jest to rodzaj gramatyczny używany przez różne osoby, zaproponowano słowo neutralny - analogicznie do ang. neutral grammatical gender, chociaż dosłownym angielskim tłumaczeniem łac. neuter jest neither.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":null,"categories":"transpłciowość","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":null},{"id":"01F5ZN0WKRTDARJE5HHWCPA35Z","insteadOf":"rodzicielstwo","say":"opieka","because":"nie wszystkimi dziećmi opiekują się ich rodzice","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":null,"categories":"","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":null},{"id":"01JHW5DXYF7EDHM5XFCR97N59Z","insteadOf":"rozdwojenie jaźni|osobowość wieloraka|osobowość mnoga|rozszczepienie osobowości|osobowość naprzemienna","say":"dysocjacyjne zaburzenie tożsamości","because":"Są to przestarzałe i często niosące negatywne skojarzenia nazwy tego zaburzenia.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01JHW41X6AA8T4HEDTGA9F728D","categories":"zdrowie psychiczne","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"teczowychaos"},{"id":"01G53YNHN1XC6EZJGNE9QAXGK1","insteadOf":"ryży_|ryżawiec_|poryżawy_|rudy_ jest wredny|rudy_ to fałszywy|ryżuń, ryżunie","say":"rudy_, o rudym kolorze włosów|rudaw_, o rudawym kolorze włosów|rudaw_|upierdliwy_, wkurzający_ |oszut_, oszukaniec_, niesło9wny_|rudowłosy_, rudowłosi_","because":"Powyższe określenia mają charakter pejoratywny wobec osób o rudych włosach, łącząc je z negatywnymi cechami. ","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01G4SP205A42QCKHM05MV60C1Q","categories":"rasa i narodowość","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Kira_Vasiliki"},{"id":"01G4SSM5BK2P4H0432B5VSFCRM","insteadOf":"samogwałt","say":"masturbacja","because":"Masturbacja jest zdrową, przyjemną i pożyteczną aktywnością. Nie ma nic wspólnego z obrzydliwą zbrodnią jaką jest gwałt.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01EMPVS2T10S9X0440N47WF8N2","categories":"","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"andrea"},{"id":"01FDWWGF3P7DXPP9CF4H6QZ6PE","insteadOf":"samotna matka|samotny ojciec|samotny rodzic","say":"samodzielna matka|samodzielny ojciec|samodzielny rodzic","because":"matka wychowująca dziecko w pojedynkę nie jest samotna - ma dzieci, rodzinę, osoby przyjacielskie. Określenie \"samotna matka\" kojarzy się z nieudolnością życiową, jest pobłażające, ponadto stygmatyzuje kobiety nie będące w związkach, szczególnie te, które rozstały się z ojcami swoich dzieci - wskazując np. na to, że mogły zostać zostawione, a nie, że była to np. konsekwencja ich przemyślanej decyzji. Rzadziej te konotacje dotyczą innych określeń związanych z rodzicielstwem.\nWychowanie dziecka jest ciężką pracą, a samodzielne osoby rodzicielskie mają o tyle trudniej, że muszą wszystko ogarniać same, jednak często sobie z tym dobrze radzą i nie potrzebują pobłażających określeń z negatywnymi konotacjami.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01EMPW8ATKBXFBH2ZD40CJ1YKR","categories":"feminizm","links":"[\"https://zrekonstruowani.pl/samotna-matka/ \",\"http://www.mamalife.pl/nie-jestem-samotna-mama-jestem-samodzielna-mama-widzisz-roznice/ \"]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Sybil"},{"id":"01FBMYYAGXRZDH4B39EDZTA5SY","insteadOf":"schizofrenia (o polityce)","say":"chaos polityczny","because":"schizofrenia jest poważną chorobą psychiczną.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01EP7N1F8TAXQWMFA3MBCD5731","categories":"zdrowie psychiczne","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Rony"},{"id":"01FCVN472ACTF8M6XK5XV82DP5","insteadOf":"sierociniec","say":"dom dziecka","because":"nie wszystkie dzieci w domu dziecka to sieroty, poza tym słowo bywa bardzo często używane w negatywnych kontekstach","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01EMPW8ATKBXFBH2ZD40CJ1YKR","categories":"","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Sybil"},{"id":"01F3MXJQZFAK62PEJWQ6CEKM7J","insteadOf":"sierota","say":"niezdara","because":"strata rodziców jest bolesna","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":null,"categories":"","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":null},{"id":"01FDTNCSMPG0KG4SANQMG7W7A5","insteadOf":"skłonności|tendencje|preferencje|inklinacje","say":"orientacja","because":"określanie w ten sposób orientacji innych niż heteroseksualność i heteroromantyczność je unieważna, sprowadza do czegoś mniej stałego i mniej wartościowego od orientacji hetero.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01EP7N1F8TAXQWMFA3MBCD5731","categories":"nieheteronormatywność","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Rony"},{"id":"01FEDQ32SB2R0EZ7GCAFG0YQG3","insteadOf":"słaba płeć","say":"kobiety","because":"łączenie słabości z kobiecością jest seksistowskie","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01FCX2B4983Q72JPKE8XS3QJHJ","categories":"feminizm","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Inge"},{"id":"01G7598T7KZAMS4P30K3ZR9W9B","insteadOf":"służba zdrowia","say":"ochrona zdrowia","because":"Opisywanie osób pracujących w zawodach medycznych jako „służby” przyczynia się traktowania ich jak służących, niewynagradzania wystarczająco za ich pracę.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01EMPVS2T10S9X0440N47WF8N2","categories":"","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"andrea"},{"id":"01FQ24VPAHZDDDY740GCEASSS2","insteadOf":"solidarność jajników","say":"siostrzeństwo|solidarność kobieca|solidarność siostrzana","because":"Sformułowanie \"solidarność jajników\" wyklucza kobiety, które nie mają jajników.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01FCX2B4983Q72JPKE8XS3QJHJ","categories":"interpłciowość,transpłciowość,feminizm","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Inge"},{"id":"01FFMVVQPH8EQSAMA3BGT1JE9K","insteadOf":"spać na Rumuna","say":"spać na brudasa|spać nie umywszy się","because":"określenie obraźliwe wobec Rumunów, umacnia negatywne stereotypy","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01FCX2B4983Q72JPKE8XS3QJHJ","categories":"rasa i narodowość","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Inge"},{"id":"01G4SR6853NHE9D24G56KSCH6Q","insteadOf":"sprzedawanie swojego ciała|dawanie dupy","say":"praca seksualna","because":"Osoby pracujące seksualnie nie sprzedają żadnego towaru, tylko świadczą usługę. Ich ciało wciąż należy do nich, ich granice są nienaruszalne, a zgoda (consent) jest wymagana tak samo jak przy każdym innym stosunku seksualnym. Mówienie o „sprzedawaniu ciała” umacnia przekonanie niektórych osób, że jeśli korzystają z usług seksualnych, to ciało drugiej osoby tymczasowo należy do nich i mogą z nim zrobić co tylko chcą – a to nieprawdziwe i szkodliwe.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01G4SP205A42QCKHM05MV60C1Q","categories":"feminizm","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Kira_Vasiliki"},{"id":"01FNG7VSW8APKXXHMQ3BVMQ59A","insteadOf":"środowiska gejowskie|działacze homoseksualni|LGBT","say":"społeczność  LGBT+|społeczność queerowa","because":"Społeczność osób LGBTQ+ jest różnorodna i obejmuje nie tylko „lesbijki, gejów, osoby biseksualne i transpłciowe”, ale także osoby na spektrum aromantyczności, aseksualności, interpłciowe, poliamoryczne, ksenopłciowe, i wiele innych. Nie musisz koniecznie listować wszystkich możliwych literek alfabetu, ale przynajmniej nie usuwaj tego plusa – bo reprezentuje on wiele osób należących do społeczności, a nie wpisujących się w żadną z czterech pierwszych literek. Tak samo unikaj zwrotów sugerujących, jakoby społeczność składała się wyłącznie z gejów.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":null,"categories":"nieheteronormatywność,transpłciowość,interpłciowość","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":null},{"id":"01GZV1G7HZBTNAFGT4HM2NRDEV","insteadOf":"stara panna|kobieta wolna|cnotka-niewydymka","say":"singielka|kobieta nie mająca partner_,|kobieta nie uprawiająca seksu, kobieta unikająca seksu, aseksualna","because":"Określenie \"Stara Panna\" jest achronologiczne i dotyczy czasów, używano go wobec kobiet, które do pewnego wieku nie wyszły za mąż, co było uznawane za hańbę, gdyż jako kobietę wartościową określano mężatkę. \n\n\"Kobieta Wolna\" kojarzy się z prowadzeniem niezależnego stylu życia i jest ubliżające w stosunku do kobiet prowadzących niemonogamiczne i promiskuistyczne życie seksualne. \n\n\"Cnotka-niewydymka\" ma charakter nienaukowy i seksistowski. Łączy się ze stereotypem związanym z posiadaniem błony dziewiczej jako znakiem, że kobieta nigdy nie uprawiała seksu waginalnego z mężczyzną. Wyrażenie takie obraża kobiety, które dobrowolnie rezygnują z kontaktów seksualnych, wolą inną formę seksu niż waginalną, czy unikające seksu ze względu na różne czynniki np. molestowanie seksualne . Wyrażenie jest obrażliwe wobec osób aseksualnych.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":null,"categories":"feminizm","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":null},{"id":"01G4SS3MF465WRMCRMBBNYS03N","insteadOf":"starucha|stare próchno|stare pudło|stara kurwa|stara małpa","say":"starsza kobieta, starsza pani, aktywna w starszym wieku, kobieta na emeryturze","because":"Określenie te często określa aktywność starszych kobiet np. na scenie czy w polityce. Jest ono również używane pejoratywnie wobec kobiet  w wieku 60+ i obraża je, jako osoby, które pragną cieszyć się życiem, wyrażać swoje poglądy, dbać o urodę czy upominać się o swoje. Określenie \"stara kurwa\" jest również obraźliwe wobec prostytutek i ich pracy, wśród nich zdarzają się również osoby starsze. \nWyrażenie \"stara małpa\" ma charakter antynaukowy, wyrażający pogardę dla przedstawicieli naczelnych, które dzielą ok 98% DNA z człowiekiem. ","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01G4SP205A42QCKHM05MV60C1Q","categories":"","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Kira_Vasiliki"},{"id":"01F3SPWZPR5YQPVB4PKZVS3145","insteadOf":"sto lat za Murzynami","say":"sto lat za dinozaurami|sto lat za Flinstonami","because":"rasistowskie określenie","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":null,"categories":"rasa i narodowość","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":null},{"id":"01FA0MPNBF2V7G7TAM4RC0CH9J","insteadOf":"stulejarz|stulejara","say":"ofiara losu|przegryw","because":"ableistyczne określenie wobec chorych na stulejkę","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01F2R91GTPC4331WBVKZGPZFNT","categories":"niepełnosprawność i neuroróżnorodność","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Koszmareczek"},{"id":"01FD72FZF0F8K8R8AQ65SB5CEP","insteadOf":"szerpa","say":"tragarz","because":"Szerpowie (pisane z wielskiej litery) to lud tybetański zamieszkujący Himalaje w Indiach i Nepalu. Nie każdy Szerpa jest tragarzem i nie każdy tragarz wysokogórski jest Szerpą.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01FCX2B4983Q72JPKE8XS3QJHJ","categories":"rasa i narodowość","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Inge"},{"id":"01GZV1V01CJTPP0E9XR1V4EJJ3","insteadOf":"sztuczne zapłodnienie|zarodek|strzelać ślepakami|zwalić się|dziecko poczęte metodą in vitro, dziecko z probówki|zamrożeni ludzie|Eskimoski, dziecki z Antarktydy,  Mrożaczki","say":"zapłodnienie metodą in vitro, zapłodnienie pozaustrojowe|embrion|mieć słabe nasienie, być bezpłodn_|oddać nasienie|dziecko z in vitro, dziecko z zapłodnienia in vitro|zamrożone zarodki|dzieci poczęte z zamrożonych/zachowanych zarodków, Icemen_","because":"Wyrażenie \"sztuczne zapłodnienie\" jest nienaukowe, zapłodnienie in vitro odbywa się poprzez użycie materii ożywionej- jajeczek i plemników, a nie sztucznie wytworzonych gamet. Warto pamiętać, że słowo \"inseminacja\", chociaż poprawne, to może być wiązane przede wszystkim z zootechniką.\nSłowa \"zarodek\", \"dziecko z probówki\", \"zamrożeni ludzie\" czy \"dziecko poczęte metodą in vitro\"  są używane przez środowiska anti-choice i mają chrakter obraźliwy.\n\"Strzelać ślepakami\" obraża osoby z penisem, które cierpią na wady związane z nasieniem i niepłodnością.\n\"Zwalić się\" obraża osoby masturbujące się, jak na razie jest to praktycznie jedyna metoda pozyskania nasienia. \nOkreślenie \"Eskimoski\" czy \"dzieci z Antakrtydy\" są rasistowskie. Wyrażenie \"Mrożaczki\" ma charakter zbyt \"upupiający\". \n\n","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":null,"categories":"niepełnosprawność i neuroróżnorodność","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":null},{"id":"01F5ZGR20A2P6C08BNHQ30MJ2F","insteadOf":"traktować jak psa|zabić jak psa","say":"traktować jak śmiecia|zabić jak śmiecia|traktować/zabić okrutnie","because":"przemoc wobec zwierząt jest zła, a takie związki frazeologiczne zachowują status quo i usprawiedliwiają przemoc wobec psów","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":null,"categories":"","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":null},{"id":"01HRH3W7BSRFS0CFRZSWPA7AST","insteadOf":"transkobieta|transmężczyzna","say":"trans kobieta|trans mężczyzna","because":"Określenie „trans”, choć pojawiło się w polszczyźnie jako zapożyczenie i przedrostek (podobnie jak „super”), od dłuższego czasu funkcjonuje jako przymiotnik (jak wspominane „super”). Powiemy raczej „super torebka” niż „supertorebka”, bo to drugie sugerowałoby istnienie torebek  o nadprzyrodzonej mocy. „Superbohater” to Spider-Man czy Superman, ale „super bohater” może być strażak, który uratował kociaki z płonącego budynku. \n\nTaki jest też uzus w społeczności osób trans – ponieważ zapis „trans kobieta” czy „trans mężczyzna” podkreśla, że są to kobiety i mężczyźni, określani dodatkową cechą. Z kolei pisownia „transkobieta” jest często używana przez środowiska transfobiczne, w tym przez terfki (trans-exclusionary radical feminist, czyli osoby, które swoją transfobię uzasadniają troską o prawa kobiet), aby podkreślić, że osoba transpłciowa nie zasługuje na określenie „kobieta”. ","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01EMPVS2T10S9X0440N47WF8N2","categories":"transpłciowość","links":"[]","deleted":0,"clarification":"Nie zawsze zaznaczanie transpłciowości jest konieczne.","author":"andrea"},{"id":"01FDSFXXQR37PZZXVHPEET1XK2","insteadOf":"transseksualista_istka","say":"osoba transpłciowa|osoba trans","because":"Termin _transseksualista/transseksualistka_ pochodzi od słowa _transseksualizm_ - określenia medycznego z czasów, kiedy transpłciowość traktowano jako zaburzenie psychiczne. Cząstka -seks- budzi mylne skojarzenia z orientacją seksualną, którą transpłciowość nie jest. Osoby trans mogą być hetero-,  homo-, bi-, aseksualne lub jakiejkolwiek innej orientacji. Końcówka _-ista/-istka/-iszcze_, to osoba prezentująca jakąś postawę (pacyfistka) lub wyznająca daną ideologię (marksista), podczas gdy transpłciowość jest cechą.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":null,"categories":"transpłciowość","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":null},{"id":"01GZV2CS443AC19A36WX5TC4VS","insteadOf":"transseksualizm|transseksualność","say":"transpłciowość","because":"transseksualizm (czasem także \"transseksualność\") to pojęcie medyczne, z czasów gdy transpłciowość traktowano jako zaburzenie psychiczne. Obecnie, światowa organizacja zdrowia odeszła od takiej klasyfikacji transpłciowości, przyznając, że była ona błędna i stygmatyzująca (zob. \\[1]). Ponadto, cząstka \"-seks-\" sugeruje związek z seksualność (por. aseksualność, heteroseksualność), a transpłciowość nie jest orientacją seksualną. \nCzasem można spotkać się z rozróżnieniem na osoby transseksualne (binarne/i trans kobiety i trans mężczyźni przechodzące_y \"pełną tranzycję\", czyli terapię uzgodnienia płci) i osoby transpłciowe (osoby niebinarne i/lub te, które nie przechodzą tranzycji) (takie rozróżnienie - niestety - znajdziemy np. w broszurce \"Język niedyskryminujący\" wydanej przez UW, zob. \\[2]. Jest ono jednak błędne; bycie osobą trans to po prostu posiadanie tożsamości płciowej innej, niż płeć przypisana przy urodzeniu, bez względu na to, czy owa tożsamość jest (nie)binarna i czy - oraz w jaki sposób - osoba decyduje się na tranzycję. Jednocześnie warto zaznaczyć, że część osób trans (zwłaszcza średniego i starszego pokolenia) może stosować w odniesieniu do samych siebie określenia \"osoba transseksualna\".","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":null,"categories":"transpłciowość","links":"[\"https://www.euro.who.int/en/health-topics/health-determinants/gender/gender-definitions/whoeurope-brief-transgender-health-in-the-context-of-icd-11\",\"https://www.uw.edu.pl/wp-content/uploads/2020/01/jezyk-niedyskryminujacy.pdf\"]","deleted":0,"clarification":null,"author":null},{"id":"01FD7E9ERK03CBSN5P8FF0J17H","insteadOf":"trybunał prostytucyjny","say":"trybunał niekonstytucyjny|trybunał Julii Przyłębskiej|trybunał antykonstytucyjny","because":"określenie prostytucja już wystarczająco uprzedmiotawia osoby pracujące seksualnie, do tego zestawia tu ich pracę ze zdradliwością, interesownością czy przekupstwem","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01EP7N1F8TAXQWMFA3MBCD5731","categories":"feminizm","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Rony"},{"id":"01J6AVP2V8SJTS62CXM12DQ16K","insteadOf":"udawać Greka","say":"udawać głupiego_ią","because":"Frazeologizm ,,udawać Greka\" obraża Greków i Greczynki.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01J6AV70H6DWBT9X3NW7RPSQKK","categories":"rasa i narodowość","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"socja"},{"id":"01FK5YKJ7ZCY9QJYZ366ZW3TWB","insteadOf":"upośledzenie umysłowe","say":"niewłaściwe zachowanie|nieodpowiednie zachowanie","because":"jest to ableistyczne i szkodliwe dla osób, które faktycznie są niepełnosprawne umysłowo.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01EP7N1F8TAXQWMFA3MBCD5731","categories":"niepełnosprawność i neuroróżnorodność","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Rony"},{"id":"01HBPDVZQNGVTQSB9MK3NCBN33","insteadOf":"urodzić się jako kobieta/mężczyzna","say":"mieć przypisaną płeć męską/żeńską przy urodzeniu","because":"osoby transpłciowe zawsze były swojej płci - po prostu przypisano im inną płeć przy urodzeniu. Ponieważ \"nie ma\" innych kategorii jak kobieta i mężczyzna wielu osobom interpłciowym błędnie przypisuje się płeć żeńską przy urodzeniu.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01G1DNQWBQJY3A3VNKGQ7GA2BN","categories":"transpłciowość,interpłciowość","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Edith2k9"},{"id":"01FQFB83T0DHSK34RWZ7075NM1","insteadOf":"wariatkowo|dom wariatów|dom bez klamek|psychuszka","say":"szpital psychiatryczny","because":"szkodliwy i nieprawdziwy obraz szpitala psychiatrycznego jako miejsca, gdzie znajdują się wyłącznie niestabilni i niebezpieczni ludzie wziął się z fikcji.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01FCX2B4983Q72JPKE8XS3QJHJ","categories":"zdrowie psychiczne","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Inge"},{"id":"01G4ZY5G5N5G9JVE4VRD4BGVQY","insteadOf":"wiedźma|czarownica|Baba Jaga","say":"kobieta przeciętnej urody, kobieta przebiegła, wróżka, czarodziejka","because":"Słowa \"wiedźma\" i \"czarownica\" kojarzą się z dramatem kobiet, które wieki temu niewinnie płonęły na stosach, posądzane o rzekome uprawianie czarów i kontakty z istotami niematerialnymi, Słowa te używa się w sytuacjach, gdy jakaś kobieta zepsuje nasze plany lub w jakiś sposób czyni nam złośliwości.\n\nBaśń o Babie Jadze wskazuje na negatywne cechy bohaterki, która jest jednoznacznie zła i przedstawiana jako brzydka, dlatego określenie to pojawia się często wobec kobiet o urodzie odbiegającej od kulturowaych kanonów piękna.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01EMPVS2T10S9X0440N47WF8N2","categories":"feminizm","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"andrea"},{"id":"01G53QJK8K0BTZY2BTBF5A1A0P","insteadOf":"wieś|wiocha","say":"wstyd, obciach, siara|prostactwo","because":"Osoby mieszkające na wsi i z niej pochodzące wcale nie są gorzej wychowane, mniej wyedukowane czy obeznane. Pogardliwy stosunek do wsi wynika z klasizmu.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01EMPVS2T10S9X0440N47WF8N2","categories":"ubóstwo","links":"[]","deleted":0,"clarification":"Chodzi oczywiście o użycie w tym pejoratywnym znaczeniu słowa \"wieś\". Nie mówimy, żeby zupełnie go nie używać.","author":"andrea"},{"id":"01FK2X6BZK9VY2S8KVTP9J04YM","insteadOf":"z uporem maniaka","say":"z uporem godnym lepszej sprawy","because":"Nie używaj zaburzenia psychicznego jako środka stylistycznego.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01EMPVS2T10S9X0440N47WF8N2","categories":"zdrowie psychiczne","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"andrea"},{"id":"01H9RS8CCRKMQ3Y640BZYPEVMF","insteadOf":"Żabojad","say":"Francuz","because":"to obraźliwe określenie na Francuzów","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01EP7N1F8TAXQWMFA3MBCD5731","categories":"rasa i narodowość","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Rony"},{"id":"01F8DF7WT0A1BEKDG316HBHM9N","insteadOf":"żeńskie chromosomy|męskie chromosomy","say":"chromosomy XX|chromosomy XY|chromosomy XXY/XYY/XXX...","because":"nie wszystkie kobiety mają chromosomy XX, nie wszyscy mężczyźni mają chromosomy XY. Istnieją również inne wariacje chromosomów","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":null,"categories":"transpłciowość,interpłciowość","links":"[\"https://pl.wikipedia.org/wiki/System_determinacji_p%C5%82ci_XY\",\"https://www.interakcja.org.pl/slownictwo/\"]","deleted":0,"clarification":null,"author":null},{"id":"01F9Y62YKMMK8KDW475A4HYHFA","insteadOf":"zespół Aspergera","say":"autystyczność|spektrum autyzmu","because":"autyzm to spektrum. Hans Asperger był nazistą, który określał czy dane dzieci \"nadają się\" do życia a które zasługują na śmierć. Ponadto, odchodzi się w medycynie od tego określenia (terminu nie ujęto w DSM-5 i wchodzącym w 2022 roku ICD-11, został w obu zastąpiony przez „zaburzenia ze spektrum autyzmu”).","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01EP7N1F8TAXQWMFA3MBCD5731","categories":"niepełnosprawność i neuroróżnorodność","links":"[\"https://www.instagram.com/p/CQ8xGvLHXhV\"]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Rony"},{"id":"01F5ZGB771A0H396EJBMBBMNFT","insteadOf":"zespół Downa|mongoloizm|muminek","say":"trisomia (chromosomu) 21","because":"osoby preferują określenie \"trisomia\". Down nabrało negatywnych konotacji jako wyzwisko w znaczeniu \"głupek\". Trisomia 21 chromosomu była nazywana mongolizmem ze względu na podobieństwo osób z trisomią do osób z Azji. Muminek, choć brzmi pozytywnie, jest określeniem upupiającym.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":null,"categories":"niepełnosprawność i neuroróżnorodność","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":null},{"id":"01FP2R0C76SVEB7Z6DHR24YT1P","insteadOf":"zmiana płci","say":"korekta płci|tranzycja|uzgodnienie płci","because":"Płci się nie „zmienia”, jedynie koryguje się ciało do oczekiwanego wyglądu. Nie tylko osoby trans korygują swoją płeć, powiększanie piersi czy wydłużanie prącia to zabiegi korekty płci popularne wśród osób cispłciowych.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01EMPVS2T10S9X0440N47WF8N2","categories":"transpłciowość","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"andrea"},{"id":"01G4YVZY02J4T98R7WK0133VN5","insteadOf":"Żółci|Żółtki|Kitajce","say":"Azjaci_tki (wschodni_e)","because":"Azjaci wschodni nie mają żółtej skóry, tylko białą. Określenie \"kitajce\" jest pogardliwe.\n\nPamiętajmy też, żeby nie mylić rasy z miejscem zamieszkania. Różne rasy zamieszkują różne kontynenty.","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01EMPVS2T10S9X0440N47WF8N2","categories":"rasa i narodowość","links":"[\"https://www.scmp.com/week-asia/opinion/article/2184754/chinese-were-white-until-white-men-called-them-yellow\"]","deleted":0,"clarification":null,"author":"andrea"},{"id":"01JE60B6K10XRQBJ6RQS1Y8GFS","insteadOf":"żona|mąż","say":"małżonka|małżonek","because":"słowa \"mąż\" i \"żona\" odnoszą się wyłącznie do \"[męstwa](https://zaimki.pl/terminologia?filter=m%C4%99stwo)\" i \"[żeństwa](https://zaimki.pl/terminologia?filter=%C5%BCe%C5%84stwo)\" i w takim kontekście należy ich używać","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01GRBAAV6BS4Z8PTXA0NRTRKQF","categories":"nieheteronormatywność","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"tymk"},{"id":"01G5Q5EX8YZ5WCV4GKSHYT9KCQ","insteadOf":"żydzić|nie bądź Żyd","say":"skąpić|nie bądź Harpagon|nie bądź jak Scrooge","because":"antysemickie określenie utworzone na podstawie stereotypów o osobach narodowości Żydowskiej","locale":"pl","approved":1,"base_id":null,"author_id":"01FCX2B4983Q72JPKE8XS3QJHJ","categories":"rasa i narodowość","links":"[]","deleted":0,"clarification":null,"author":"Inge"}]